تحلیل جایگاه حقوق نوجوانان در اسناد آموزشی جمهوری اسلامی ایران

نظام آموزشی به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی، نقش تعیین کننده ای در تضمین و تحقق حقوق نوجوانان ایفا می کند. هدف مقاله حاضر، تبیین جایگاه حقوق نوجوان در اسناد و قوانین آموزشی جمهوری اسلامی ایران با تمرکز بر سند تحول بنیادین آموزش وپرورش است. این مطالعه از نظر هدف، بنیادی–کاربردی و از نظر روش مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی اسنادی است. جامعه پژوهش شامل اسناد بالادستی آموزشی بوده و نمونه پژوهش به صورت هدفمند، سند تحول بنیادین آموزش وپرورش انتخاب شده است. داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای گردآوری شد و واحد تحلیل، گزاره ها و مفاهیم مرتبط با حقوق نوجوانان در متن سند بود.یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه اصطلاح «حقوق نوجوانان» به صورت مستقیم در سند تحول بنیادین به کار نرفته است، اما مفاهیمی همچون عدالت آموزشی، تربیت همه جانبه، کرامت انسانی، سلامت جسم و روان و مسئولیت پذیری اجتماعی به عنوان مولفه های اصلی حقوق نوجوانان در ساختار محتوایی سند قابل شناسایی است. با تایید فرضیات پژوهش که عبارت بود از به نظر می رسد سند تحول بنیادین آموزش وپرورش به حقوق آموزشی، تربیتی، روانی، اجتمایی نوجوان توجه داشته است؛ نتایج حاکی از آن است که سند تحول بنیادین آموزش وپرورش با رویکردی ارزش محور و جامع، ظرفیت لازم برای حمایت از حقوق آموزشی، تربیتی، روانی و اجتماعی نوجوانان را داراست و می تواند در سیاست گذاری آموزشی ایفای نقش کند.

کلیدواژه ها:

حقوق نوجوانان ، سند تحول بنیادین ، اسناد و قوانین آموزشی ، تحلیل اسنادی