چالش های حقوقی فسخ و خاتمه قراردادهای عمرانی شهرداری و آثار آن بر مسئولیت حقوقی شهرداری

فسخ و خاتمه قراردادهای عمرانی شهرداری ها از جمله مهم ترین و در عین حال چالش برانگیزترین مسائل حقوقی در حوزه مدیریت شهری و قراردادهای عمومی به شمار می رود. ماهیت حاکمیتی شهرداری، گستردگی پروژه های عمرانی، و اتکای این نهاد به قراردادهای پیمانکاری، موجب شده است که هرگونه تصمیم در خصوص فسخ یا خاتمه قرارداد، آثار حقوقی، مالی و قضایی قابل توجهی به دنبال داشته باشد. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با هدف تبیین چالش های حقوقی فسخ و خاتمه قراردادهای عمرانی شهرداری و بررسی آثار آن بر مسئولیت حقوقی شهرداری انجام شده است. روش تحقیق مبتنی بر مطالعه اسنادی و کتابخانه ای، تحلیل قوانین و مقررات مرتبط، از جمله شرایط عمومی پیمان، قانون مدنی، قانون مسئولیت مدنی و بررسی رویه قضایی محاکم عمومی و دیوان عدالت اداری است. یافته های تحقیق نشان می دهد که عدم تفکیک دقیق میان مفاهیم فسخ، خاتمه و تعلیق قرارداد، ضعف در تنظیم مفاد قراردادی، و بی توجهی به تشریفات قانونی و قراردادی، از مهم ترین عوامل بروز اختلافات حقوقی میان شهرداری و پیمانکاران است. همچنین مشخص شد که تصمیمات شتاب زده یا فاقد مستند قانونی در فسخ قراردادها می تواند منجر به تحمیل مسئولیت قراردادی و در مواردی مسئولیت مدنی بر شهرداری شود، به ویژه در فرضی که فسخ بدون احراز تخلف موثر پیمانکار یا بدون رعایت اصول حسن نیت و تناسب انجام گیرد. تحقیق حاضر همچنین نشان می دهد که رویه قضایی، گرایشی روشن به حمایت از حقوق مکتسبه پیمانکاران دارد و در موارد متعدد، شهرداری ها به دلیل نقض تشریفات یا سوء استفاده از اختیارات قراردادی محکوم به جبران خسارت شده اند. در نهایت، پژوهش بر ضرورت بازنگری در شیوه تنظیم و اجرای قراردادهای عمرانی، تقویت نقش واحدهای حقوقی شهرداری، و استفاده از سازوکارهای پیشگیرانه حقوقی به منظور کاهش دعاوی و مسئولیت های ناشی از فسخ و خاتمه قراردادها تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

فسخ قراردادهای عمرانی شهرداری ، خاتمه قرارداد ، مسئولیت حقوقی شهرداری ، شرایط عمومی پیمان ، دعاوی پیمانکاری ، رویه قضایی