مشروعیت اجتماعی خشونت اخلاقی و چالش های سیاست جنایی: تحلیلی جرم شناختی بر سینمایی عنکبوت

بزه کاری های ارتکابی با انگیزه صیانت از اخلاق عمومی، به دلیل ایجاد تزلزل در مرز میان انحراف فردی و پذیرش جمعی، از پیچیده ترین پدیده های جنایی محسوب می شوند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی سازوکارهای تولید و بازتولید مشروعیت اجتماعی خشونت، به تحلیل جرم شناختی فیلم سینمایی «عنکبوت» می پردازد. مسئله اصلی پژوهش، تبیین فرایند مشروعیت بخشی به سلب حیات در بستر بازنمایی های سینمایی و واکاوی چالش هایی است که این پدیده متوجه سیاست جنایی ایران می سازد. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و در پرتو نظریه برچسب زنی نشان می دهد که مرتکب، از طریق بازتعریف گفتمانی فعل مجرمانه، خود را در مقام مجری عدالت خودخوانده بازسازی کرده و بدین وسیله به خنثی سازی اخلاقی جرم مبادرت می ورزد. یافته ها حاکی از آن است که فرآیند دیگری سازی و انگ زنی اجتماعی به بزه دیدگان (کارگران جنسی)، پیش از وقوع جرم، منجر به طرد ساختاری و بزه دیده-زدایی از آنان شده است. این خروج نمادین از دایره حمایت موثر حقوق کیفری، زمینه را برای پذیرش ضمنی خشونت در لایه هایی از افکار عمومی فراهم می آورد.نتایج پژوهش موید آن است که سیاست جنایی تقنینی و اجرایی در مواجهه با این جرایم، با خلاهای جدی در حوزه پیشگیری اجتماعی و حمایت از بزه دیدگان آسیب پذیر روبروست. تحلیل پیش رو نشان می دهد که رویکرد صرفا کیفرگرا، بدون مداخله در ساختارهای فرهنگی و اصلاح گفتمان های رسمی مشوق طرد، در تامین بازدارندگی ناکام خواهد بود. در نهایت، مقاله بر ضرورت گذار به یک سیاست جنایی واکنشی-پیشگیرانه تاکید می کند که ضمن صیانت از حقوق بنیادین بشر، به واسطه زدایی از مشروعیت اجتماعی خشونت های ایدئولوژیک بپردازد.

کلیدواژه ها:

سیاست جنایی ، جرم شناسی انتقادی ، نظریه برچسب زنی ، خشونت اخلاقی ، فیلم عنکبوت