بررسی هم زمان ریسک های الکتریکی و ایمنی جانی آتش نشانان در عملیات اطفای حریق شهری

حوادث آتش سوزی شهری همواره با مجموعه ای از خطرات پیچیده و هم زمان برای نیروهای آتش نشانی همراه است که در این میان، ریسک های الکتریکی به عنوان یکی از مهم ترین و در عین حال کمتر مورد توجه قرارگرفته، نقش تعیین کننده ای در تهدید ایمنی جانی آتش نشانان ایفا می کنند. این پژوهش با هدف بررسی هم زمان ریسک های ناشی از تاسیسات الکتریکی و پیامدهای آن بر سلامت و ایمنی جانی آتش نشانان در عملیات اطفای حریق شهری انجام شده است. نوع تحقیق کاربردی و از نظر روش شناسی توصیفی–تحلیلی بوده و با رویکرد ترکیبی (کمی و کیفی) اجرا شده است. جامعه آماری پژوهش شامل عملیات های واقعی آتش نشانی شهری، گزارش های حوادث مرتبط با برق، و نظرات کارشناسان حوزه ایمنی برق، HSE و فرماندهان عملیات آتش نشانی بوده است. داده ها از طریق بررسی اسناد عملیاتی، مشاهده میدانی، پرسشنامه ارزیابی ریسک و مصاحبه های نیمه ساختاریافته جمع آوری و با استفاده از روش های آماری و تحلیل محتوای کیفی مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که وجود تاسیسات برق فشار ضعیف و متوسط، ارتینگ معیوب، هادی های لخت یا آسیب دیده، و نبود قطع سریع انرژی الکتریکی، از عوامل اصلی افزایش ریسک برق گرفتگی، شوک الکتریکی، ولتاژ تماس و گام برای آتش نشانان در حین عملیات هستند. همچنین مشخص شد که بسیاری از این ریسک ها به دلیل ضعف در آموزش تخصصی برق، کمبود تجهیزات حفاظتی متناسب و نبود دستورالعمل های عملیاتی مبتنی بر شرایط واقعی صحنه حادثه تشدید می شوند. یافته ها حاکی از آن است که رویکردهای سنتی اطفای حریق، بدون درنظرگرفتن ماهیت دینامیک خطرات الکتریکی، می تواند منجر به افزایش تلفات انسانی و آسیب های شغلی شود. بر اساس نتایج تحقیق، یک چارچوب مفهومی برای ارزیابی هم زمان ریسک های الکتریکی و ایمنی جانی آتش نشانان ارائه گردید که می تواند به عنوان مبنایی برای بهبود تصمیم گیری عملیاتی، اصلاح تجهیزات فردی و گروهی، و بازنگری در برنامه های آموزشی مورد استفاده قرار گیرد. در نهایت، این پژوهش تاکید می کند که ارتقای ایمنی آتش نشانان در حوادث شهری، مستلزم پیوند نظام مند دانش ایمنی برق، اصول HSE و واقعیت های میدانی عملیات آتش نشانی است.

کلیدواژه ها:

ایمنی برق ، عملیات آتش نشانی ، ریسک الکتریکی ، ایمنی جانی آتش نشانان ، HSE ، برق گرفتگی در حریق ، ارزیابی ریسک عملیاتی ، تاسیسات الکتریکی شهری