مهندسی فناوری اطلاعات و توسعه پایدار شهری در شهرداری ها: بررسی چارچوب ها و خلاهای پژوهشی

شهرنشینی شتابان و پیچیدگی فزاینده مسائل شهری، شهرداری ها را به بهره گیری از ظرفیت های مهندسی فناوری اطلاعات برای نیل به توسعه پایدار شهری ناگزیر ساخته است. این مقاله با هدف واکاوی نقش فناوری اطلاعات در تحقق پایداری شهری و شناسایی چارچوب های نظری و اجرایی موجود و نیز خلاهای پژوهشی این حوزه تدوین شده است. پژوهش با رویکرد مرور نظام مند و تحلیل محتوای کیفی، منابع علمی معتبر داخلی و بین المللی را در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ مورد بررسی قرار داده است. یافته ها نشان می دهد که کاربست مهندسی فناوری اطلاعات در شهرداری ها در پنج محور اصلی شامل زیرساخت یکپارچه داده، سامانه های هوشمندسازی خدمات، مدیریت انرژی و محیط زیست، حمل ونقل هوشمند، و مشارکت الکترونیکی شهروندان قابل دسته بندی است. مهم ترین چالش های پیش رو شامل نبود معماری یکپارچه فناوری اطلاعات، ضعف حکمرانی داده، شکاف دیجیتال و موانع فرهنگی-سازمانی است. در ادامه، با بهره گیری از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، اولویت بندی چالش ها از دیدگاه ۴۵ نفر از خبرگان دانشگاهی و اجرایی ارائه شده است. نتایج حاکی از آن است که «ضعف زیرساخت یکپارچه فناوری اطلاعات» با وزن ۳۸/۰ مهم ترین مانع و «نابرابری دیجیتال» با وزن ۱۱/۰ کم اهمیت ترین چالش از دیدگاه خبرگان است. در پایان، چارچوبی یکپارچه برای پیاده سازی فناوری اطلاعات در مسیر توسعه پایدار شهری پیشنهاد و خلاهای پژوهشی اصلی برای مطالعات آتی ترسیم شده است.

کلیدواژه ها:

مهندسی فناوری اطلاعات ، توسعه پایدار شهری ، شهرداری الکترونیک ، شهر هوشمند ، حکمرانی داده