بررسی چالش های اجرایی پروژه های عمرانی کلان در شهرداری اهواز با تمرکز بر الگوهای مدیریت پیمانکاران

پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش های اجرایی پروژه های عمرانی کلان در شهرداری اهواز و ارائه راهکارهای مدیریتی مبتنی بر سامانه هوشمند کنترل پروژه انجام شده است. تمرکز اصلی مطالعه بر الگوهای مدیریت پیمانکاران، فرآیندهای مناقصه، شاخص های عملکرد و شفافیت نظارت بود تا عوامل موثر بر بهره وری، کیفیت اجرا و کاهش ریسک پروژه ها شناسایی شوند. روش تحقیق ترکیبی بود و شامل تحلیل داده های کمی حاصل از پرسشنامه ها و داده های کیفی مصاحبه با مدیران، کارشناسان و پیمانکاران کلیدی بود. این ترکیب روش ها امکان تلفیق تحلیل های آماری و درک عمیق از چالش های مدیریتی و اجرایی را فراهم کرد. یافته های پژوهش نشان داد که پروژه های کلان در اهواز تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل چندبعدی قرار دارند. مهم ترین این عوامل شامل انتخاب نامناسب پیمانکاران، ضعف فرآیندهای مناقصه، فقدان شفافیت در نظارت، محدودیت منابع انسانی و مالی، و اثرات محیطی و اقلیمی بود. داده های کمی نشان داد که پروژه هایی با پیمانکاران دارای سابقه اجرایی و شاخص های عملکرد قوی، به طور متوسط ۲۰ تا ۳۰ درصد کمتر با تاخیر مواجه شده و میزان انحراف هزینه آن ها حدود ۱۵ درصد کمتر از پروژه های دارای پیمانکار تازه کار بوده است. همچنین، تحلیل فرآیندهای مناقصه و نظارت نشان داد که تمرکز صرف بر معیار قیمت و عدم لحاظ شاخص های عملکرد پیمانکاران، موجب کاهش کیفیت اجرا و افزایش ریسک پروژه ها می شود. یکی از نوآوری های کلیدی این مطالعه، استقرار سامانه هوشمند کنترل پروژه مبتنی بر شاخص های عملکرد محلی (KPI) بود. بر اساس نتایج، چارچوب پیشنهادی برای مدیریت پروژه های کلان شامل اصلاح فرآیندهای مناقصه با تمرکز بر شاخص های عملکرد، ارتقای شفافیت و پاسخگویی، استقرار سامانه هوشمند KPI محور، آموزش و توانمندسازی تیم های اجرایی و ایجاد بانک اطلاعاتی جامع عملکرد پیمانکاران و پروژه ها است. این چارچوب موجب افزایش بهره وری، کاهش ریسک و انحرافات، ارتقای کیفیت و رضایت ذی نفعان و توانمندسازی مدیران برای تصمیم گیری سریع و پیشگیرانه می شود. نتایج پژوهش همچنین نشان می دهد که تلفیق مدیریت داده محور و شاخص های عملکرد بومی با فرآیندهای اجرایی سنتی، امکان بهبود پایدار پروژه های عمرانی کلان شهری را فراهم می کند و قابلیت تعمیم به سایر کلان شهرهای ایران را دارد. این مطالعه می تواند به عنوان الگوی بومی و عملیاتی برای مدیریت پروژه های شهری و توسعه سامانه های هوشمند کنترل پروژه مورد استفاده قرار گیرد و بنیانی علمی برای سیاست گذاری و تصمیم گیری موثر در مدیریت پروژه های کلان فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

پروژه های عمرانی کلان ، مدیریت پیمانکاران ، سامانه هوشمند KPI ، شاخص های عملکرد محلی ، شفافیت و پاسخگویی ، بهبود بهره وری