معلم به مثابه پژوهشگر؛ فرهنگ پژوهش در کلاس درس و بازاندیشی مداوم تدریس

مسئله: نظام های آموزشی سنتی غالبا معلم را صرفا به عنوان انتقال دهنده محتوای از پیش تعیین شده تعریف می کنند که این رویکرد، تفکر نقادانه، یادگیری فعال و توانایی حل مسئله را در کلاس درس تضعیف می کند. این ساختار، معلم را از ساحت پژوهشگری دور نگه داشته و فاصله عمیقی میان نظریه های یادگیری نوین و عمل تدریس روزمره ایجاد می کند. در این بستر، فقدان فرهنگ سازمانی برای بازاندیشی مبتنی بر شواهد، منجر به تدریس ایستا و عدم پاسخگویی موثر به نیازهای متغیر دانش آموزان می شود.هدف: هدف این مقاله تبیین نقش تحول آفرین معلم به مثابه پژوهشگر از طریق توسعه فرهنگ اقدام پژوهی (Action Research) در کلاس درس است. تمرکز بر این است که چگونه اقدام پژوهی می تواند به بازاندیشی مداوم، بهبود کیفیت یادگیری دانش آموز محور و تقویت پیوند میان نظریه و عمل آموزشی منجر شود.روش مفهومی: این پژوهش از منظر کیفی و تفسیری، با استفاده از روش تحلیل مفهومی-نظری و سنتز ادبیات آموزشی صورت گرفته است. چارچوب نظری مبتنی بر مفاهیمی چون معلم بازاندیش (شون)، کنش ارتباطی (هابرماس)، یادگیری اجتماعی (ویگوتسکی) و ارزیابی تکوینی (بلک و ویلیام) بنا شده است. تحلیل ها بر بازنگری رابطه قدرت در کلاس درس، نقش خطا به عنوان فرصتی برای یادگیری، و ضرورت ایجاد گفتمان های سازنده برای بازاندیشی تاکید دارد.یافته های مفهومی: اقدام پژوهی، فراتر از یک روش تحقیق، به عنوان یک فرهنگ حرفه ای عمل می کند که هویت معلم را از "مجری برنامه" به "طراح و بهبوددهنده فرآیند" تغییر می دهد. این فرهنگ، منجر به افزایش مشارکت دانش آموزان، شخصی سازی یادگیری، و بهبود کیفیت ارزیابی های پویا و تکوینی می شود. در بستر مدرسه ایرانی، موفقیت اقدام پژوهی نیازمند غلبه بر موانع ساختاری نظیر نگاه سلسله مراتبی، ترس از شکست، و زمان بری فرآیند بازاندیشی است.