چالش ها و فرصت های هوش مصنوعی در آموزش و پرورش

ظهور و گسترش روزافزون فناوری های نوین، به ویژه هوش مصنوعی، تحولی بنیادین در نظام های آموزشی جهان ایجاد کرده و این پدیده به عنوان یکی از کلیدی ترین پیشران های تغییر در آموزش و پرورش قرن بیست و یکم شناخته می شود. هدف این پژوهش واکاوی چالش ها و فرصت های ناشی از به کارگیری هوش مصنوعی در فرآیند آموزش و یادگیری است. روش تحقیق حاضر از نوع کتابخانه ای و تحلیلی است و با مرور نظام مند منابع علمی و اسناد بالادستی، به بررسی ابعاد مختلف این فناوری در بستر آموزشی پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی فرصت های بی نظیری از جمله شخصی سازی آموزش، افزایش دسترسی به فرصت های برابر آموزشی، کاهش بار اداری معلمان، ارائه بازخوردهای آنی و دقیق، و امکان تحلیل داده های یادگیری برای بهبود فرآیندهای آموزشی را فراهم آورده است. با این حال، در کنار این فرصت ها، چالش های جدی نظیر نگرانی های مربوط به حریم خصوصی و امنیت داده های دانش آموزان، احتمال تبعیض و سوگیری الگوریتمی، کاهش تعاملات اجتماعی و انسانی، شکاف دیجیتال، و لزوم بازنگری در نقش معلمان و مهارت های مورد نیاز آن ها نیز وجود دارد. نتایج حاصله حاکی از آن است که بهره گیری موثر از هوش مصنوعی در آموزش و پرورش نیازمند تدوین سیاست های کلان، زیرساخت های فنی مناسب، و آموزش نیروی انسانی است تا ضمن بهره مندی از ظرفیت های این فناوری، آثار منفی احتمالی آن به حداقل برسد. این مقاله با ارائه راهکارهایی عملی، تلاش می کند تا راهنمایی برای سیاست گذاران و مجریان آموزشی جهت استقرار صحیح هوش مصنوعی در مدارس باشد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی هوش مصنوعی ، آموزش و پرورش ، یادگیری ماشین ، شخصی سازی آموزش ، تحول دیجیتال ، معلم هوشمند ، سوگیری الگوریتمی ، شکاف دیجیتال ، حریم خصوصی در آموزش ، سیاست گذاری آموزشی.