تاثیر مهارت های حل تعارض معلمان بر مدیریت کلاس و کاهش رفتارهای نامناسب دانش آموزان

این پژوهش با هدف اصلی بررسی و تبیین رابطه بین مهارت های حل تعارض معلمان و اثربخشی آن ها در مدیریت کلاس درس و کاهش رفتارهای نامناسب دانش آموزان انجام شده است. در محیط های آموزشی معاصر، کلاس درس به فضایی پیچیده تبدیل شده که در آن تعاملات دانش آموزان و چالش های رفتاری، مدیریت موثر را برای معلمان دشوار می سازد. رفتارهای نامناسب دانش آموزان، طیفی وسیع از اختلالات نظم گرفته تا پرخاشگری، فرایند یاددهی-یادگیری را مختل کرده و بر سلامت روانی و تحصیلی دانش آموزان و رضایت شغلی معلمان تاثیر منفی می گذارد. در این میان، مهارت های حل تعارض معلمان به عنوان ابزاری کلیدی برای مدیریت این چالش ها مطرح می شود. این مطالعه با اتخاذ رویکردی ترکیبی (کمی و کیفی)، به بررسی این رابطه پرداخته است. جامعه آماری این پژوهش شامل ۳۲۰ نفر از معلمان مقاطع مختلف تحصیلی در شهر تهران بوده است. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سنجش مهارت های حل تعارض (با پایایی و روایی تایید شده) و چک لیست مشاهده رفتارهای نامناسب دانش آموزان در کلاس درس بوده است. داده های کمی با استفاده از نرم افزار SPSS و از طریق تحلیل رگرسیون و همبستگی تحلیل شده اند، در حالی که داده های کیفی حاصل از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با گروهی از معلمان منتخب، به روش تحلیل موضوعی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند. نتایج تحلیل های کمی نشان دهنده وجود رابطه معکوس و معنادار آماری قوی بین سطح مهارت های حل تعارض معلمان و فراوانی رفتارهای نامناسب دانش آموزان بود (r = -۰.۷۱, p < ۰.۰۱). به طور مشخص، مولفه هایی چون «حل مسئله همکاری محور» و «ارتباط قاطعانه» بیشترین تاثیر کاهشی را بر رفتارهای نامناسب نشان دادند. تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که مهارت حل تعارض، به عنوان یک پیش بین قوی، قادر به تبیین بخش قابل توجهی از واریانس مربوط به رفتارهای نامناسب دانش آموزان است (Beta = -۰.۶۴). یافته های کیفی نیز موید این نتایج بوده و بر اهمیت درک ریشه های تعارض، استفاده از تکنیک های ارتباطی موثر، و ایجاد جوی امن و حمایتی در کلاس درس تاکید داشتند. این پژوهش بر لزوم گنجاندن آموزش های تخصصی مهارت های حل تعارض در دوره های تربیت معلم و بازآموزی ضمن خدمت تاکید می کند تا معلمان بتوانند به طور موثرتری کلاس های درس را مدیریت کرده و محیطی سازنده برای یادگیری فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

حل تعارض ، مدیریت کلاس درس ، رفتارهای نامناسب دانش آموزان ، مهارت های ارتباطی ، معلمان.