نقش و جایگاه تشکیل پرونده شخصیت در دادرسی اطفال و نوجوانان: مطالعه موردی دادگاه اطفال و نوجوانان تهران (۱۴۰۲-۱۴۰۰)

زمینه و هدف: پرونده شخصیت، بر اساس مواد ۲۸۶ و ۲۸۷ قانون آیین دادرسی کیفری، ابزاری میان رشته ای برای جمع آوری اطلاعات روانی، اجتماعی، خانوادگی و جسمانی متهم است و با هدف فردی سازی مجازات ها، اقدامات تامینی و بازاجتماعی سازی تهیه می شود. این پرونده در جرائم اطفال و نوجوانان اهمیت ویژه ای دارد و پژوهش حاضر نقش پرونده شخصیت را در رسیدگی، مجازات و بازپروری در دادگاه اطفال تهران را بررسی می کند.روش: پژوهش حاضر از نوع کیفی - تحلیلی با رویکرد مطالعه موردی است. جامعه آماری پرونده های کیفری اطفال رسیدگی شده در دادگاه تهران طی سال های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ بود. ۴۷ پرونده کامل به روش هدفمند انتخاب شد. داده ها از مطالعه کتابخانه ای و بررسی میدانی جمع آوری و تحلیل محتوای پرونده ها با تمرکز بر ابعاد روانی، خانوادگی و اجتماعی انجام شد.یافته ها: پرونده شخصیت نوجوانان بیش از ۹۰ درصد تصمیمات قضائی را تحت تاثیر قرار داده و حساسیت قاضی نسبت به شرایط روانی و اجتماعی آنان را افزایش و پاسخ کیفری را فردی سازی کرده است. تم های اصلی شامل تعارض خانوادگی، مشکلات روانی و حمایت خانوادگی بود. بیشترین جرائم ارتکابی، سرقت و ضرب و جرح بوده و استفاده از پرونده شخصیت، عدالت ترمیمی را تقویت می کند.نتیجه گیری: پرونده شخصیت اطفال و نوجوانان نقش موثری در فردی سازی تصمیمات قضائی و هدایت اقدامات حمایتی دارد. بهره گیری از اطلاعات روانی، خانوادگی و اجتماعی موجود در پرونده حساسیت قاضی را افزایش و بازاجتماعی سازی نوجوانان را تسهیل می کند. این یافته ها تاکید می کنند که تلفیق داده های شخصیت با عدالت ترمیمی می تواند بازگشت به جرم را کاهش دهد.

کلیدواژه ها:

پرونده شخصیت ، اطفال و نوجوانان ، فردی‎ سازی مجازات ، بازاجتماعی سازی ، دادگاه اطفال و نوجوانان تهران