چیستی، مولفه ها و ویژگی های واژگان مشترک معنوی در قرآن کریم

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 29

فایل این مقاله در 28 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_QHTS-11-21_009

تاریخ نمایه سازی: 22 فروردین 1405

چکیده مقاله:

معانی الفاظ در قرآن، همواره مورد توجه قرآن پژوهان بوده است. یک نوع از الفاظ  قرآن، مشترک معنوی است که با وجود برخورداری از بسامد بالا در قرآن، چندان مورد توجه لغت پژوهان قرآنی قرار نگرفته است؛ به همین دلیل با پدیده های زبان شناختی، چون مشترک لفظی و چندمعنایی خلط شده است. از این رو، این پژوهش با هدف تبیینی جدید، چیستی، مولفه ها و ویژگی های اشتراک معنوی را با روش توصیفی- تحلیلی، در قرآن کریم مورد بررسی و واکاوی قرارداده و به این نتایج دست یافته است: اشتراک معنوی، صدق یک مفهوم کلی بر مصادیق فراوان است که گرچه در یک معنای کلی مشترک هستند، ولی هریک ویژگی هایی دارند که دیگری فاقد آن است. مولفه های مشترک معنوی عبارتند از: کلی و عام بودن معنا، وحدت معنا، حقیقی بودن معنا، جامعیت معنا، وضع واحد، تعدد مصادیق و تمایز مصادیق. اهم ویژگی های آن عبارتند از: وضع واحد، قابلیت انقسام به کلی و جزئی، قابل حمل بودن بر افراد خود و قابل صدق بر مصادیق فراوان.

نویسندگان

مریم گوهری

دانش آموخته دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه تهران

قاسم فائز

استاد گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه تهران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • * قرآن کریم۱- ابن جوزی، ابوالفرج، نزهه الاعین النواظر فی ...
  • ، رسائل، قم: بیدار، (۱۴۰۰ق) ...
  • عیون الحکمه، بیروت: دارالقلم، (۱۳۵۹ش) ...
  • ابن فارس، احمد، الصاحبی فی فقه اللغه العربیه، بیروت: مکتبه ...
  • ، معجم مقاییس اللغه. قم: مکتب الاعلام الاسلامی.۱۴۰۴ق ...
  • ابن قتیبه دینوری، عبد الله بن مسلم، تاویل مشکل القرآن. ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، بیروت: دار صادر، ...
  • افراشی، آزیتا و صامت، سید سجاد، «چند معنایی نظام مند ...
  • امامی، صابر، «هم معنایی و چند معنایی در نظام زبان»، ...
  • بابایی، علی اکبر و همکاران، روش شناسی تفسیر قرآن، تهران: ...
  • باقری اصل، حیدر.، اصول مفردات قرآن کریم، تبریز: دانشگاه تبریز، ...
  • پاکتچی، احمد، ترجمه شناسی قرآن کریم، تهران: دانشگاه امام صادق ...
  • پالمر، فرانک. ر، نگاهی تازه به معناشناسی، ترجمه کوروش صفوی، ...
  • پورداوود، ابراهیم، یادداشت ها بر یشتها، همراه یشتها، بمبئی، انجمن ...
  • تفتازانی، مسعود بن عمر، تهذیب المنطق، ترجمه و شرح: حسن ...
  • جعفری، یعقوب، «ضرورت شناخت وجوه و نظائر در ترجمه قرآن ...
  • جوهری، اسماعیل بن حماد، الصحاح: تاج اللغه و صحاح العربیه، ...
  • حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنو، بیروت: دارالفکر، (۱۴۰۲ق) ...
  • خراسانی، محمد کاظم، کفایه الاصول، قم: موسسه آل البیت (ع) ...
  • خوانساری، محمد، منطق صوری، تهران: آگاه، (۱۳۷۴ش) ...
  • ذهنی تهرانی، سیدمحمدجواد، المباحث الاصولیه، قم: مولف، (۱۳۷۱ش) ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، دمشق: ...
  • رجبی، محمود، روش تفسیر قرآن، قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه، ...
  • رحیمیان، جلال، ساخت زبان فارسی، شیراز: دانشگاه شیراز، (۱۳۸۹ش). ۲۶- زمخشری، ...
  • سالم، عبدالعال، المشترک اللفظی فی ضوء غریب القرآن، کویت: مطبوعات جامعه ...
  • سربخشی، محمد، «تشکیک در سه مکتب فلسفی»، معرفت فلسفی، سال ...
  • سوزنچی، حسین، «تاریخچه نظریه تشکیک وجود»، رهنمون، شماره ۱۱ و ...
  • سیبویه، عمرو بن عثمان، الکتاب، قاهره: مکتبه الخانجی، (۱۹۸۸م) ...
  • شهبازی، محمود، «پدیده اشتراک لفظی و چندمعنایی در زبان عربی»، ...
  • شیرزاد، محمد حسن و همکاران، «چندمعنایی ریشه ای ر ب ...
  • صدرای شیرازی، محمد بن ابراهیم، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه ...
  • ، تفسیر القرآن الکریم، قم: بیدار، (۱۳۶۱ش) ...
  • ، منطق نوین، ترجمه و شرح عبدالحسن مشکوه الدینی، تهران: ...
  • صفوی، کوروش، درآمدی بر معناشناسی، تهران: سوره مهر، (۱۳۹۰ش) ...
  • ، «نگاهی تازه به مسئله چندمعنایی واژگانی»، نامه فرهنگستان، شماره ...
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی علوم القرآن، تهران: ...
  • طوسی، ابوجعفرمحمد (خواجه نصیرالدین)، اساس الاقتباس، تهران: دانشگاه تهران، (۱۳۶۷ش) ...
  • ، مصارع المصارع، قم: کتابخانه آیت الله مرعشی، (۱۴۰۵ق) ...
  • طیب حسینی، سید محمود، درآمدی بر دانش مفردات قرآن، قم: ...
  • علوی، سید محمد کاظم، «خاستگاه مسئله تشکیک وجود»، دانشکده ادبیات ...
  • فائز، قاسم، علوم البلاغه، تهران: سمت، (۱۳۸۸ش) ...
  • فارابی، ابونصر محمد، الامکنه المغلطه؛ المنطق عند الفارابی، بیروت: دارالمشرق، ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد، کتاب العین، قم: هجرت، (۱۴۰۹ق) ...
  • فضلی، عبدالهادی، دروس فی اصول فقه الامامیه، بیروت: الغدیر، (۱۴۲۷ق) ...
  • فیروزآبادی، مجدالدین محمد، بصائر ذوی التمییز فی لطائف الکتاب العزیز، ...
  • قرشی بنایی، علی اکبر، قاموس قرآن، تهران: دارالکتب الاسلامیه، (۱۳۷۱ش) ...
  • محقق، مهدی و ای‍زوت‍س‍و، ت‍وش‍ی ه‍ی‍ک‍و، منطق و مباحث الفاظ، ...
  • مصباح یزدی، محمد تقی، آموزش فلسفه، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، ...
  • مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران: وزارت فرهنگ ...
  • مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران: صدرا، (۱۳۹۳ش) ...
  • مظفر، محمد رضا، المنطق- ط جماعه المدرسین، قم: موسسه النشر ...
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیه، (۱۳۷۱ش) ...
  • نیازی، شهریار و حاجی زاده، مهین، «پدیده چندمعنایی در زبان ...
  • Gesenius, W.A Hebrew and English Lexion of the Old Testament. ...
  • Saeed,J.I. Semantics. Oxford: Blackwell (۲۰۰۳). ۵۹- ...
  • نمایش کامل مراجع