راهکارهای مدیریت زراعی برای افزایش عملکرد در مزارع گندم استان یزد(مطالعه موردی: مزارع شهرستان ابرکوه)

برای از بین بردن خلا عملکرد در مزارع کوچک و بزرگ نیازمند راه حل های عملی و واقع بینانه هستیم. در ابتدا، این امر مستلزم برآورد عملکردهای واقعی، قابل دستیابی و بالقوه(پتانسیل) در مقیاس های مختلف مثل مزرعه یا منطقه می باشد. در ادامه با مقایسه مزارع مختلف، به شناسایی علل کاهش عملکرد پرداخته شده و سپس راهکارهای مدیریتی یا فناورانه برای این کاهش معرفی می گردد. در پایان سیاست های لازم برای پذیرش آنها به بهره برداران پیاده سازی می شود. هدف از اجرای این آزمایش یافتن عوامل محدود کننده عملکرد گندم و کاهش خلا عملکرد موجود بین پتانسیل عملکرد و عملکرد واقعی کشاورزان در مزارع شهرستان ابرکوه واقع در استان یزد می باشد. ابتدا تعداد ۱۱ مزرعه گندم در نقاط مختلف شهرستان انتخاب و از تمامی مزارع انتخابی قبل از کاشت نمونه خاک تهیه شد و تمامی عملیات کشاورزی انجام شده توسط کشاورزان یادداشت برداری و یا اندازه گیری شد. متوسط شوری آب و خاک در مزارع مورد بررسی به ترتیب ۵ و ۶.۵ دسی زیمنس بر متر بود. برای تعیین عملکرد از نقاط مختلف مزرعه توسط کادرهای یک متر مربعی نمونه گیری شد و عملکرد استحصالی کشاورز با کمباین نیز یادداشت گردید. در این بررسی، بالاترین عملکردها در شرایط: دوبار شخم (تابستانه و پائیزه)، تناوب یونجه-گندم، ماده آلی خاک بالا، تقسیط کود نیتروژن حداقل در دو نوبت، ۸ بار آبیاری با توزیع مناسب در طول فصل رشد، تاریخ کاشت اوایل تا اواسط آبان و مدیریت علف های هرز بدست آمد. متوسط عملکرد مشاهده شده در مزارع ۵۰۴۰ کیلوگرم در هکتار که با برآورد مدل(۵۰۳۱ کیلوگرم در هکتار) تفاوت چندانی نداشت. در این بررسی متوسط خلا عملکرد ۴۸ درصد برآورد گردید که معادل ۴۶۵۹ کیلوگرم در هکتار می باشد که با رعایت صحیح اصول صحیح زراعی می توان به عملکرد قابل حصول ۷۷۵۲ کیلوگرم در هکتار معادل ۸۰ درصد عملکرد پتانسیل دست یافت.

کلیدواژه ها:

پتانسیل عملکرد ، خلا عملکرد ، رعایت اصول زراعی ، عملکرد قابل حصول ، عملکرد واقعی