آشنایی با تنوع و پراکنش پوشش گیاهی شوره زارهای ایران

شوره زارها از مهم ترین زیست بوم های مناطق خشک و نیمه خشک ایران به شمار می آیند و پوشش گیاهی آن ها نقش چشمگیری در پایداری خاک، جلوگیری از فرسایش و استفاده بهینه از منابع آب و خاک شور دارد. در این مطالعه، به منظور شناخت بهتر ظرفیت های طبیعی کشور در زمینه شورورزی، گیاهان بومی رویشگاه های شور ایران شناسایی و معرفی شدند. نتایج بررسی ها که بر پایه جمع آوری نمونه های گیاهی از مناطق مختلف کشور و استفاده از منابع فلوریستیکی معتبر (مانند Flora Iranica و فلور ایران) به دست آمد، نشان داد که پوشش گیاهی شوره زارهای ایران شامل ۱۸۵ گونه شورزیست (هالوفیت) متعلق به ۶۳ جنس و ۲۴ تیره گیاهی است. بیشترین تعداد گونه ها به تیره های اسفناجیان (Chenopodiaceae) با ۹۴ گونه، گز (Tamaricaceae) با ۲۴ گونه و کلاه میرحسن (Plumbaginaceae) با ۱۵ گونه تعلق داشت. در میان جنس های گیاهی، Salsola با ۲۱ گونه، Tamarix با ۲۰ گونه و Suaeda و Limonium هرکدام با ۱۲ گونه بیشترین تنوع را نشان دادند. همچنین گیاهان یک ساله و چندساله علفی، با سهمی به ترتیب ۳۰/۸ و ۲۶/۵ درصد، شکل های رویشی غالب در این رویشگاه ها هستند. شناخت و بهره گیری اصولی از این گونه های شورزیست می تواند راهگشای توسعه سامانه های شورورزی پایدار در کشور باشد؛ زیرا بسیاری از این گیاهان توانایی تولید علوفه، مواد دارویی و حتی سوخت زیستی را دارند. از این رو، معرفی و کشت آن ها در اراضی شور و کم بازده می تواند ضمن افزایش بهره وری منابع طبیعی، به تقویت امنیت غذایی و اقتصادی مناطق خشک کمک کند.

کلیدواژه ها:

گیاهان شورزی ، رویشگاه های شور ، زیست بوم ، شورورزی ، گونه های مقاوم به شوری ، گیاهان شورزیست