بهبود ویژگی های جوانه زنی بذر نخود (Cicer arietinum) با پرایمینگ نانو ذرات اکسید روی تحت تنش خشکی

هدف: هدف از اجرای این آزمایش بررسی کارایی کاهش اثرات منفی تنش خشکی توسط فرم نانوذره اکسید روی در مقایسه با فرم بالک آن و همچنین تاثیر مدت زمان پرایمینگ بذر بر بهبود ویژگی های جوانه زنی بذر نخود در شرایط تنش خشکی بود. روش پژوهش: آزمایش به صورت فاکتوریل سه عاملی درقالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار بر ویژگی های جوانه زنی و رشد گیاهچه نخود رقم کسری انجام شد. عامل ها شامل: پرایمینگ بذر در ۴ سطح (پرایمینگ با اکسید روی به فرم نانو ذره  ۱۰۰-۱ و ۶۰-۴۰ نانومتر، پرایمینگ با فرم بالک اکسید روی، و هیدروپرایمینگ)، مدت زمان پرایمینگ در ۳ سطح (۶، ۱۲ و ۲۴ ساعت) و سطوح تنش خشکی در چهار سطح (عدم تنش، ۲-، ۴- و ۸- بار با استفاده از پلی­اتلین­گلایکول ۶۰۰۰) بودند. یافته ها: بر اساس یافته های به دست آمده، تنش خشکی بر تمامی متغیرهای اندازه گیری شده تاثیر معنی داری داشت. هرچند پرایمینگ با نانو ذره و فرم بالک اکسید روی از هیدرو پرایمینگ بهتر عمل کرد؛ در مقایسه پرایمینگ با اکسید روی به فرم بالک و پرایمینگ با فرم نانوذره نیز، پرایمینگ با نانوذرات به قطر ۱ تا ۱۰۰ نانومتر کارکرد بهتری را نشان داد. افزایش سطح تنش خشکی به افزایش معنی دار شمار گیاهچه های غیر طبیعی منجر شد. در شرایط بدون تنش و تنش های ملایم تا متوسط (۲- تا ۴- بار)، انجام پرایم به ویژه همراه با اکسید روی (نانو و بالک) توانست اثرات تنش خشکی را تعدیل کند. با اینحال در تنش شدید (۸- بار) آسیب تنش خشکی بوسیله پرایمینگ جبران نشد. نتایج آزمایش همچنین نشان داد افزایش مدت زمان پرایمینگ تاثیر معنی داری بر طول گیاهچه، سرعت جوانه زنی و شاخص طولی بنیه گیاهچه داشت. با این حال افزایش مدت از ۱۲ به ۲۴، تاثیر معنی داری بر این روند افزایشی نداشت. نتیجه گیری: جوانه زنی سریع و بهینه، در شکل گیری یک زراعت مطمئن با عملکرد مناسب نقش بسیار مهمی دارد. نانو ذرات اکسید روی به طور قابل توجهی جوانه زنی و رشد گیاهچه نخود را تقویت می کنند، هرچند تعیین غلظت بهینه و کاربرد دقیق نانوذرات برای به حداکثر رساندن مزایا و به حداقل رساندن پتانسیل اثرات سمی آن ها بسیار مهم است. جنبه های نوآوری: پرایمینگ با نانوذرات اکسید روی با قطر ۱ تا ۱۰۰  نانومتر کارکرد بهتری در مقایسه با فرم بالک و نانوذره ۴۰ تا ۶۰ نانومتر داشت. در شرایط بدون تنش و تنش های ملایم تا متوسط (۲- تا ۴- بار)، انجام پرایمینگ به ویژه همراه با اکسید روی (نانو و بالک) آسیب های تنش خشکی را تعدیل می کند. اعمال تنش خشکی تا سطح ۲- بار تاثیر معنی داری بر درصد جوانه زنی نخود نسبت به شاهد نداشت.

کلیدواژه ها:

Abnormal seedling ، Allometric coefficient ، Plumule ، Radicle ، Seed vigor ، بنیه بذر ، جوانه غیرطبیعی ، ریشه چه ، ساقه چه ، ضریب آلومتریک