حسابداری ریسک سایبری: شناسایی، اندازه گیری و افشا در صورت های مالی

در سال های اخیر، ریسک سایبری به عنوان یکی از چالش برانگیزترین تهدیدات چندبعدی، تاثیرات گسترده ای بر ثبات مالی، اعتبار سازمانی و اعتماد سرمایه گذاران گذاشته است. با وجود اهمیت بالای این ریسک، چارچوب های گزارشگری مالی در بسیاری از بازارهای نوظهور از جمله ایران، فاقد رویکردی یکپارچه برای شناسایی، اندازه گیری کمی و افشای شفاف آن در صورت های مالی هستند. این پژوهش با هدف توسعه چارچوبی تلفیقی برای حسابداری ریسک سایبری در شرکت های بورسی ایران طراحی شده است. روش تحقیق، ترکیبی از نوع اکتشافی متوالی است که در فاز کیفی، داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۵ نفر از ذی نفعان کلیدی (حسابرسان ارشد، مدیران مالی و کارشناسان امنیت سایبری) جمع آوری و با روش تحلیل تماتیک در نرم افزار "ان ویوو" تحلیل شدند. در فاز کمی، داده های مالی ۱۰۰ شرکت بورسی طی دوره ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ مورد استفاده قرار گرفت و مدل شاخص ریسک سایبری (CRI = ۰.۳۵P + ۰.۳۵I + ۰.۲۰R + ۰.۱۰G) با روش های گشتاورها تعمیم یافته و الگوریتم جنگل تصادفی آزمون و اعتبارسنجی گردید. یافته ها نشان می دهد که تنها ۱۱٪ از شرکت ها به صورت ساختاریافته ریسک سایبری را در یادداشت های مالی افشا کرده اند و کیفیت شناسایی ریسک، نقش مستقیم و غیرمستقیم (از طریق دقت اندازه گیری) بر سطح افشا دارد. همچنین، افشای باکیفیت ریسک سایبری منجر به کاهش معنادار هزینه سرمایه (۱.۸۷٪) می شود. این پژوهش با پر کردن شکاف های جغرافیایی، مفهومی، روش شناختی و کاربردی، چارچوبی نوین برای یکپارچه سازی ریسک سایبری در گزارشگری مالی مبتنی بر استانداردهای بین المللی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

حسابداری ریسک سایبری ، گزارشگری مالی ، افشای اطلاعات ، اندازه گیری هزینه ، مدیریت ریسک سایبری ، صورت های مالی