بررسی اثر طول- ظرفیت کانال و هزینه تعمیر و نگهداری سازه ها در کارایی شبکه های توزیع و آبیاری لاهیجان با استفاده از روش تحلیل پوششی داده ها

اامروزه با رشد روزافزون جمعیت و افزایش تقاضا برای محصولات غذایی، موضوع تولید پایدار در اراضی کشاورزی از اهمیت ویژه ای برخوردار شده است. به منظور بهره برداری بهینه از منابع محدود آب شیرین و زمین و همچنین مقابله با رقابت فزاینده در استفاده از این منابع در سطح جهانی، بهبود مدیریت کشت آبی و افزایش کارایی سیستم های آبیاری ضروری به نظر می رسد. در این راستا، ارزیابی عملکرد هیدرولیکی سازه ها در شبکه های توزیع و آبیاری از جمله اقدامات مهم برای تضمین کارایی، افزایش راندمان و توزیع عادلانه آب به شمار می آید. چنین ارزیابی هایی می تواند به شناسایی نارسایی ها، بهبود بهره وری و بهینه سازی عملکرد سیستم های آبیاری کمک کند. در این پژوهش، با استفاده از مدل تحلیل پوششی داده ها (DEA)، کارایی سیستم آبیاری و توزیع شهرستان لاهیجان در سال ۱۴۰۲ مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که طول– ظرفیت کانال ها و تعداد سازه های تنظیمی تاثیر قابل توجهی در بهبود کارایی واحدها ندارند، در حالی که بیشترین سهم در کارایی سیستم مربوط به هزینه های نگهداری (۳۲ درصد) و دبی جریان (۱۵ درصد) است. پس از آن، سطح زیر کشت برنج (۱۰ درصد) و چای (۵ درصد) در رتبه های بعدی قرار دارند. همچنین نتایج بیانگر آن است که در برخی موارد ممکن است هزینه های تعمیر و نگهداری افزایش یابد، بدون آنکه افزایش متناسبی در میزان تولید محصولات حاصل شود. در نهایت، نتایج نشان می دهد که مدیریت بهینه دبی آب و سطح زیر کشت می تواند به کاهش هزینه های تعمیر و نگهداری و بهبود عملکرد سیستم منجر شود. به طور کلی، بهینه سازی این متغیرها نقش مهمی در افزایش بهره وری و سودآوری سیستم های آبیاری و کشاورزی ایفا می کند

کلیدواژه ها:

آبیاری ، تحلیل پوششی داده ، شبکه توزیع ، عملکرد هیدرولیکی ، لاهیجان