پایش و ارزیابی عوامل خطر محیطی و مدیریتی موثر در مزرعه تولید قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) عاری از عوامل بیماری زای خاص (SPF)

مقدمه: این پژوهش به منظور پایش و ارزیابی عوامل خطر محیطی و مدیریتی در مزرعه منتخب تولید قزل ­آلای رنگین ­کمان عاری از عوامل بیماری ­زای خاص (SPF) در شهرستان تنکابن، استان مازندران انجام شد. مواد و روش ها: برای این منظور، متغیرهای فیزیکی، شیمیایی و میکروبی آب ورودی و خروجی مزرعه شامل اکسیژن محلول، دما، pH، نیتریت، نیترات، آمونیوم، آمونیاک و کل باکتری ­ها به مدت ۶ ماه از خرداد تا آبان ۱۳۹۶ براساس روش ­های استاندارد مورد سنجش قرار گرفتند. هم چنین ماهیان موجود جهت بررسی احتمال آلودگی به ویروس ­های IPN، IHN و VHS نمونه ­برداری شدند. مزرعه مورد بررسی دارای دو ورودی آب رودخانه و چشمه و نهر و دو خروجی آب رودخانه و چشمه و نهر بود. نتایج: میانگین دما، اکسیژن محلول، pH، نیتریت، نیترات، آمونیوم، آمونیاک و کل باکتری­ های­ آب ورودی رودخانه مزرعه به ترتیب ۱/۱۴±۱۵/۸۶ درجه­ سانتی­گراد، ۰/۲۸±۸/۹۸ میلی­گرم در لیتر، ۰/۲۶±۸/۳۶، ۰/۰۲±۰/۱ میلی­گرم در لیتر، ۰/۲±۱/۴۲ میلی­گرم در لیتر، ۰/۰۳±۰/۰۴ میلی­گرم در لیتر، ۰/۰۳±۰/۰۳ میلی­گرم در لیتر و ۲۲۱/۱۷ واحد پرگنه در میلی ­لیتر و برای آب خروجی رودخانه مزرعه به ­ترتیب ۰/۹۷۰±۱۶/۲۷ درجه ­سانتی­ گراد، ۰/۲۷±۸/۷۲ میلی­گرم در لیتر، ۰/۱۸±۸/۲۶، ۰۲/۰۲±۰/۰ میلی­گرم در لیتر، ۰/۳۶±۱/۸۸ میلی­گرم در لیتر، ۰/۱±۰/۱۴ میلی­گرم در لیتر، ۰/۱±۰/۱۴ میلی­ گرم در لیتر و ۴۱۱/۱۷ واحد پرگنه در میلی ­لیتر بود. هم­ چنین، میانگین دما، اکسیژن محلول، pH، نیتریت، نیترات، آمونیوم، آمونیاک و کل باکتری­ های­ آب ورودی چشمه و نهر مزرعه به ­ترتیب ۰/۷۳±۱۶/۵ درجه ­سانتی­گراد، ۰/۱۹±۸/۸۲ میلی­گرم در لیتر، ۰/۱۹±۸/۱۴، ۰۲۳/±۰/۱ میلی­گرم در لیتر ۰/۸۳±۲/۶ میلی­گرم در لیتر، ۰/۱۲±۰/۱۳ میلی­گرم در لیتر، ۰/۱۱±۰/۱۳ میلی­گرم در لیتر و ۶۸/۶۷  واحد پرگنه در میلی ­لیتر و برای آب خروجی چشمه و نهر مزرعه به ­ترتیب ۱/۰۱±۱۶/۰۸ درجه ­سانتی ­گراد، ۰/۲۱±۸/۷ میلی­گرم در لیتر، ۰/۲۶±۸/۱۵، ۰۲/۰۲±۰/۰ میلی­گرم در لیتر، ۰/۶۷±۳/۰۷ میلی­گرم در لیتر، ۰/۱۸±۰/۲۱ میلی­گرم در لیتر، ۱/۱۷±۰/۲ میلی ­گرم در لیتر و ۰/۱۸۶ واحد پرگنه در میلی ­لیتر بود. براساس داده ­های به دست ­آمده، مقادیر pH و آمونیاک آب به­ عنوان عوامل خطر برای آب رودخانه و چشمه و نهر در این مزرعه محسوب شدند. به علاوه، آزمایش ­های ویروس­ شناسی نیز نشان­ دادند که ماهیان پرورشی مزرعه آلوده به ویروس­ های IPN، IHN و VHS نبودند. بحث و نتیجه گیری: به­ طورکلی، فراسنجه ­های محیطی و مدیریتی در مزرعه منتخب شهرستان تنکابن، استان مازندران برای پرورش قزل ­آلای رنگین­ کمان عاری از عوامل بیماری ­زای خاص مناسب و قابل قبول ارزیابی شدند.

کلیدواژه ها:

پایش و ارزیابی ، عوامل خطر محیطی و مدیریتی ، قزل آلای رنگین کمان ، SPF