شناسایی گونه Plasmodium به عنوان عامل بیمارگر بالقوه برای کرم غوزه پنبه در شمال غرب ایران

مقدمه: کرم غوزه پنبه (Helicoverpa armigera) از آفات عمده کشاورزی در دنیا و ایران می باشد که لاروهای آن می توانند به بیش از ۱۲۰ نوع محصول کشاورزی ازجمله پنبه، یونجه، گوجه فرنگی، سیب زمینی، تنباکو، ذرت، برنج، سورگوم، انواع حبوبات، سبزیجات و چندین گیاه زینتی آسیب وارد کنند. راه های مختلفی برای کنترل این آفت پیشنهاد شده است که یکی از بی خطرترین آن ها کنترل بیولوژیک با استفاده از عوامل میکروبی می باشد. مواد و روش­ ها: در تحقیق حاضر طی تابستان سال های ۱۳۹۹-۱۳۹۸، چندین مزرعه سبزیجات اعم از گوجه فرنگی، بادمجان و فلفل در استان آذربایجان شرقی برای جمع آوری لارو کرم غوزه پنبه مورد بررسی قرار گرفت. حدود ۵۲ لارو ظاهرا بیمار به طور جداگانه از چندین مزرعه گوجه فرنگی جمع آوری شد. لاروهای جمع آوری شده در شرایط استریل و خنک به آزمایشگاه منتقل گردید. نمونه ها برای یافتن عوامل میکروبی مسری و کشنده مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج: در دوازده نمونه، هیچ گونه باکتری یا قارچ بیماری زا بیمارگر حشرات جداسازی نگردید ولی کماکان عصاره لاروهای بیمار خاصیت کشندگی سرایت کننده از خود نشان می داد. با توجه به عدم عبور عامل کشنده از فیلترهای زیستی ۰/۴۵ mmµ فرضیه ویروسی بودن عامل بیماری زا رد گردید. مطالعه میکروسکوپی نشان داد این نمونه احتمالا حاوی نوعی تک سلولی یوکاریوتیک می باشد. استخراج DNA به روش CTAB انجام و نمونه DNA کل (total-DNA) حاوی ژنوم حشره میزبان همراه با بیمارگر برای توالی یابی کل (Whole genome sequencing) ارسال گردید. بحث و نتیجه گیری: نتیجه آنالیزهای مولکولی نشان داد که به احتمال زیاد نمونه های جمع آوری شده آلوده به نوعی آپی کمپلکسای غیرقابل کشت از گروه هاگداران جنس Plasmodium و متعلق به  Plasmodium yoelii می باشد.

کلیدواژه ها:

تک سلولی ، بیوکنترل ، سبزیجات ، Plasmodium yoelii ، Helicoverpa armigera