کاربرد رویکردهای پست مدرن در دانش پژوهی رهبری آموزشی: واکاوی دلالت ها برای نظام آموزشی ایران

هدف پژوهش حاضر، تبیین و تحلیل کاربست رویکردهای پست مدرن در دانش پژوهی رهبری آموزشی و بررسی دلالت های آن برای نظام آموزشی ایران است. پژوهش های متعارف رهبری آموزشی، متاثر از پارادایم اثبات گرا، در تبیین پیچیدگی ها و زمینه مندی پدیده رهبری با محدودیت مواجه اند. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش تحلیل مضمون، با بررسی نظام مند ۵۸ منبع معتبر فارسی و انگلیسی (۱۹۹۰-۲۰۲۶)، چهار مضمون اصلی کاربست رویکردهای پست مدرن را شناسایی کرده است: بازتعریف بنیان های هستی شناختی و معرفت شناختی (پذیرش واقعیت های چندگانه و زمینه مندی دانش)، تحول روش شناختی (توسعه روایت پژوهی، تحلیل گفتمان و پژوهش های مشارکتی)، دگرگونی نظریه پردازی (گذار از رهبری فردمحور به رهبری توزیع شده و گفتگویی)، و دلالت های اخلاقی-عدالتی (توجه به صداهای حاشیه ای و نقد ساختارهای قدرت). یافته ها نشان می دهد که کاربست این رویکردها در نظام آموزشی ایران، با توجه به ویژگی هایی چون تمرکزگرایی، تنوع فرهنگی و نابرابری های منطقه ای، می تواند به توسعه رهبری مشارکتی، کاهش شکاف های آموزشی و تقویت سرمایه اجتماعی منجر شود. نتیجه گیری پژوهش بر ضرورت بازنگری در مبانی معرفت شناختی پژوهش های رهبری آموزشی و توسعه رویکردهای تلفیقی متناسب با بافت ایران تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

پست مدرنیسم ، رهبری آموزشی ، دانش پژوهی ، واسازی ، تحلیل گفتمان ، بافت ایران ، متامدرنیسم