تبارشناسی نظریه های مدیریت آموزشی با تکیه بر آرای میشل فوکو

پژوهش حاضر با رویکرد تبارشناسی فوکویی، سیر تحول نظریه پردازی در دانش مدیریت آموزشی ایران را بررسی می کند. بر پایه تحلیل گام به گام تبارشناختی (ده گام)، سنت های نظری این حوزه نه به صورت خطی، بلکه در پیوند با روابط قدرت-دانش و گسست های تاریخی شکل گرفته اند. یافته ها هشت سنت عمده را شناسایی کرده است: ابزاری-عقلانی، انسانی-روانی، ساختاری-کارکردی، انتقادی-اجتماعی، اخلاقی-پدیدارشناختی، پست مدرن-فمینیستی، داده محور و نوظهور تکنولوژی محور. این سنت ها تحت تاثیر تحولات تاریخی مانند تاسیس دارالفنون، بوروکراسی پهلوی و اسلامی سازی پس از انقلاب قرار گرفته و گفتمان تکنولوژی محور را به حاشیه رانده اند. پژوهش نشان می دهد که مدیریت آموزشی ایران فاقد استقلال معرفتی کافی است و عمدتا وابسته به پارادایم های غربی صنعتی و علوم انسانی بوده است. در نهایت، مقاله بر ضرورت بازاندیشی انتقادی و تولید نظریه های بومی با ادغام فناوری تاکید دارد تا بداهت های رسوب کرده شکسته شود و افق های نو برای مدیریت آموزشی در عصر دیجیتال گشوده گردد.