تحلیل موانع فرهنگی و اجتماعی در سیاست تقسیمات کشوری با تاکید بر هویت قومی: مطالعه موردی استان سیستان و بلوچستان

تقسیمات کشوری به عنوان ابزاری کلیدی در برنامه ریزی های مدیریتی و توسعه متوازن، نقش مهمی در کاهش نابرابری های منطقه ای دارد. استان سیستان و بلوچستان به عنوان یکی از پهناورترین و متنوع ترین استان های ایران، با چالش های فرهنگی و اجتماعی پیچیده ای در فرآیند تقسیمات استانی مواجه است. اهمیت این پژوهش در بررسی دقیق موانع فرهنگی و اجتماعی تقسیم استان از منظر جامعه محلی نهفته است که می تواند به درک بهتر پیامدهای احتمالی و ارائه راهکارهای مناسب کمک کند. هدف اصلی تحقیق، شناسایی و تحلیل موانع فرهنگی و اجتماعی تاثیرگذار بر تقسیم استان سیستان و بلوچستان با تاکید بر دیدگاه جامعه محلی است.در همین راستا،سوال اصلی پژوهش این است که موانع فرهنگی و اجتماعی موثر بر تقسیم استان سیستان و بلوچستان از دیدگاه جامعه محلی بلوچ کدامند و این موانع تا چه اندازه بر فرایند تصمیم گیری های تقسیمات کشوری تاثیر می گذارند؟ پژوهش حاضر از نوع توصیفی - تحلیلی و با رویکرد پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری شامل افراد بالای ۱۸ سال قوم بلوچ در شش شهرستان اصلی استان بوده که نمونه ای ۳۳۰ نفری با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده است. داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته جمع آوری و با بهره گیری از آزمون های آماری پارامتریک و ناپارامتریک (آزمون دوجمله ای، آزمون t یک نمونه ای و آزمون فریدمن) تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که موانع فرهنگی مانند تغییر نام استان، ازبین رفتن وحدت جغرافیایی و مخدوش شدن هویت فرهنگی، و موانع اجتماعی شامل عدم خدمت رسانی حاکمیت، سیستم برنامه وبودجه کشور و محرومیت اجتماعی، مهم ترین عوامل بازدارنده تقسیم استان از دیدگاه جامعه محلی هستند. همچنین، تاثیر این موانع به طور معناداری بالاتر از حد متوسط ارزیابی شده است. نتایج پژوهش بر ضرورت توجه ویژه به موانع فرهنگی و اجتماعی در تصمیم گیری های تقسیمات کشوری تاکید دارد تا از تشدید تنش های قومی و اجتماعی جلوگیری شود و توسعه متوازن منطقه ای تحقق یابد.

کلیدواژه ها:

موانع فرهنگی ، موانع اجتماعی ، تقسیم استان ، جامعه محلی بلوچ ، هویت قومی و توسعه منطقه ای