تحلیل جامعه شناختی رابطه گرایش به مد با انتخاب نوع پوشش در میان بانوان شهر یزد

در سال های اخیر، تغییرات در پوشش زنان ایرانی، به ویژه در شهرهای مذهبی مانند یزد، به یکی از نشانه های بارز دگرگونی فرهنگی و اجتماعی تبدیل شده است. در این میان، مدگرایی به عنوان پدیده ای اجتماعی و فرهنگی، نقش مهمی در بازتعریف هویت فردی و جمعی زنان ایفا می کند. این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین مدگرایی و نوع پوشش بانوان شهر یزد انجام شد.  پژوهش حاضر توصیفی–پیمایشی است. جامعه آماری زنان ۱۵ تا ۶۵ سال یزد بود و نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای با ۵۰۰ پرسشنامه انجام شد. پرسشنامه محقق ساخته با روایی صوری و محتوایی تایید و پایایی آن با آلفای کرونباخ برای حجاب ۰.۸۶ و مدگرایی ۰.۷۵ محاسبه شد. داده ها با نرم افزار SPSS و آزمون های پیرسون، واریانس، رگرسیون و t تحلیل گردید. یافته ها نشان داد بین سن و نوع پوشش رابطه معنادار (r=۰.۳۱۰) مشاهده شد. همچنین میانگین نوع پوشش و حجاب در بانوان خانه دار بیش از شاغلان بود. ضریب همبستگی بین مدگرایی و میزان حجاب (r=-۰.۳۳۱) به دست آمد. همچنین یافته ها نشان می دهد متغیرهای سن، تحصیلات و درآمد از عوامل موثر بر نوع پوشش و حجاب هستند و مدگرایی با گرایش به پوشش سنتی رابطه ای معکوس دارد. نتایج در چارچوب نظریه های گئورگ زیمل، گافمن و بوردیو قابل تبیین است؛ به این معنا که انتخاب نوع پوشش نه تنها تابع ارزش های فرهنگی و مذهبی، بلکه بازتابی از تلاش فرد برای تمایز اجتماعی و بازنمایی هویت خویش در بستر جامعه در حال گذار است. پس، برنامه ریزی فرهنگی و آموزش آگاهانه درباره سبک پوشش می تواند در جهت تعادل میان ارزش های سنتی و جریان های مدرن موثر واقع شود.