تحلیل الگوی نیمرخ های طولی نرمال شده رودخانه در حوضه های منتخب منشور برافزایشی مکران

نیمرخ های طولی رودخانه، از رایج ترین شیوه های تحلیل واکنش های کوتاه مدت چشم انداز می باشند. نیمرخ های طولی نرمال شده نسبت به نیمرخ های سنتی، تفسیر آسان تری دارند و شکست شیب را برجسته تر می کنند. افزونه NProfiler امکان نمایش نیمرخ های نرمال شده و شاخص های مرتبط با آن ها را فراهم می کند. در این پژوهش، به منظور بررسی الگوهای واکنش ژئومورفیک آبراهه های منتخب در حوضه های باهوکلات، کهیر، سدیچ، گابریک و جگین واقع در منشور برافزایشی مکران، به طورویژه از نیمرخ های نرمال شده و افزونه NProfiler مبتنی بر DEM استفاده شده است. یافته ها نشان می دهند بیشتر آبراهه ها، نیمرخ طولی مقعر دارند. دامنه نوسانی پارامتر CT برای آبراهه های اصلی بین ۸۹/۲۹% و ۴۷/۵۲% و در آبراهه های فرعی از ۳۸/۱% تا ۳۹/۶۴% متغیر است. بیشترین و کم ترین میزان CT در آبراهه های اصلی به ترتیب متعلق به کهیر و جگین؛ و در آبراهه های فرعی متعلق به B۶ و J۱ می باشند. خطی ترین و محدب ترین نیمرخ طولی نیز، متعلق به آبراهه J۱ (CT = ۱.۳۸%) و B۷ (CT = -۱۱.۳۶%) می باشد. مشاهده نیمرخ های مقعر در بسیاری از آبراهه های منتخب، نشان دهنده وجود حالتی از تعادل نسبی است. علاوه برآن، تنها در دو نیمرخ مقدار تقعر منفی و منحنی محدب دارند. نیمرخ های محدب، بر حوضه های کوچک، بخش سرچشمه و مناطق گسل خورده ارتفاعات مکران انطباق دارند و گویای وجود حالت گذار چشم انداز در ارتباط با فراخاست محلی است.

کلیدواژه ها:

نیمرخ طولی نرمال شده رودخانه ، تحلیل شبکه زهکشی ، شاخص تقعر - تحدب (CT) ، چشم انداز ژئومورفیک گذرا ، تکتونیک ژئومورفولوژی ، جنوب شرق ایران