تبیین فلسفه حرمت شراب در کلاس های دروس معارف؛ تلفیق مدل انسان شناسی دینی و یافته های علوم تجربی

دروس معارفی و الهیاتی برای دانشجویان غیرالهیاتی، به ویژه دانشجویان رشته های مختلف مهندسی و علوم تجربی، گاه با چالش هایی مانند احساس بی ربطی و مقاومت ذهنی در برابر مطالب ارائه شده، روبه رو است. یکی از مباحث مطرح در کلاس های دروس معارف، اشاره به فلسفه احکام است. در این میان، به دلیل رواج شراب خواری در سطح جهانی و ممنوع نبودن نوشیدن آن در ادیان و مذاهب غیر اسلامی، این پرسش همواره در ذهن دانشجویان وجود دارد که دلیل و فلسفه حرمت آن چیست؟ این پژوهش با بهره گیری از تجربیات تدریس در این زمینه، می کوشد نحوه ارائه استدلال ها و داده های علمی در کلاس درس و گفتگو با کسانی که با زبان علم انس دارند را نشان دهد تا یکی از راه های تعلیل حرمت شراب را بنمایاند. در این رویکرد، مفاهیم الهیاتی با «مدل انسان شناختی اسلام» که عقل را محور انسان و مدیریت شهوت را ضروری می داند، تلفیق شده است. برآیند این نوع تدریس آن خواهد بود که حکم حرمت شراب نه فقط یک منع تعبدی، بلکه راهکاری پیشگیرانه برای حفظ عقل و سلامت فردی و اجتماعی است؛ امری که داده های علمی جدید نیز تاثیرات زیانبار نادیده گرفتن این حکم را تایید می کند. بر این اساس، بازخورد نظرسنجی از جامعه آماری ۲۰۰ دانشجوی درس عمومی دانشگاه یزد نیز اثربخشی این روش را تایید نمود؛ بیش از ۷۵% از دانشجویان فهم عمیق تری از فلسفه حرمت شراب یافتند و حدود ۸۰% رشد تفکر نقادانه و پرسشگری خود را اعلام کردند. این پژوهش نشان می دهد که نحوه متناسب آموزش میان رشته ای، مقاومت ذهنی نسبت به مفاهیم دینی را کاهش داده، سواد الهیاتی و علمی دانشجویان را بهبود می بخشد و نگرش مثبت تری به احکام اسلام ایجاد می کند.

کلیدواژه ها:

حرمت شراب ، علوم تجربی ، تدریس ، فلسفه احکام ، مدل انسان شناسی دینی ، دروس معارف ، دانشجویان ، دانشگاه یزد