پیچیدگی اقتصادی به‎منزله راهکار کاهش اثر تحریم؛ مطالعه موردی روسیه ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۲

روسیه ازجمله کشورهایی است که از سال ۲۰۱۴ هدف تحریم چندجانبه قرار گرفته است که صادرات مهم‎ترین محصول این کشور، انرژی را دچار اختلال کرده است، اما بررسی تراز تجاری روسیه حاکی از آن است که اقدامات این کشور در کاهش اثر تحریم اثرگذار بوده است. یکی از مهم‎ترین راهکارهای کاهش اثر تحریم، تولید محصولاتی است که افزون بر محدودیت در تولید از سوی دیگران، مصرف‎کنندگان متعددی نیز داشته باشد، موضوعی که تحت مفهوم و نظریه شاخص پیچیدگی اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است. بدین‎جهت این سوال طرح شده است که تحریم چه تاثیری بر مبادلات تجاری روسیه داشته است؟ و شاخص پیچیدگی اقتصادی روسیه چه تا اندازه بر مقابله با آثار تحریم اثرگذار بوده است؟ پاسخ به سوال که فرضیه پژوهش محسوب می‎گردد این است که تمرکز بر صادرات محصولات با پیچیدگی بالا سبب شده تا اقدامات روسیه در کاهش اثر تحریم موفقیت‎آمیز باشد. روش پژوهش سری زمانی است و مبادلات تجاری ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۲ مورد بررسی قرار گرفته است. یافته ها حاکی از آن است که اگرچه اعمال تحریم از سال ۲۰۱۴ موجب کاهش مبادلات تجاری روسیه شده است، اما جایگزینی محصولات تجاری با پیچیدگی بالا موجب ارتقاء سطح مبادلات روسیه از سال ۲۰۱۸ شده است. هرچند صادرات انرژی همچنان مهم‎ترین منبع تجاری روسیه محسوب می‎شود، اما تاکید بر تکنولوژی در تولیدات دیگر سبب شده تا شرکای تجاری پیشین و جدید به‎عنوان جایگزین کاهش صادرات انرژی مانع از تنزل مبادلات تجاری روسیه شوند.

کلیدواژه ها:

روسیه ، تحریم ، پیچیدگی اقتصادی ، سری زمانی