ارزیابی منافع پویای اقتصادی-سیاسی بین‎المللی شکل‎گیری سازمان همکاری اقتصادی دی۸

نزدیک سه دهه از شکل‎گیری سازمان همکاری اقتصادی گروه دی۸ می‎گذرد. هم‎اینک پرسش این است که این شکل‎گیری دارای چه منافع اقتصادی-سیاسی برای سازمان و یکایک کشورهای عضو در پی داشته است؟ در پاسخ، فرضیه پژوهش اینکه شکل‎گیری گروه دی۸ منافع پویای اقتصادی-سیاسی برای سازمان و یکایک کشورهای عضو در بلندمدت در پی داشته است، هرچند میزان منافع پویای یکایک اعضا یکسان نبوده است. بدین منظور، در چارچوب نظریه یکپارچگی اقتصادی و همگرایی منطقه‎ای، این مقاله به منافع پویای اقتصادی شکل‎گیری دی۸ از جنبه‎های رقابت ملی، صرفه‎های مقیاس، جریان سرمایه‎گذاری‎ خارجی و تحرک عوامل در دوره بلندمدت پرداخته است. روش پژوهش، مطالعه تطبیقی گذشته‎نگر بلندمدت متغیرهای اقتصادی-سیاسی بین‎المللی ۸ کشور عضو گروه ۸ از ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۳ است. نتایج پژوهش گویای آن است که دی۸ در رقابت ‎جهانی، صرفه‎های مقیاس و جریان سرمایه‎گذاری‎های خارجی طی دوره بلندمدت به جایگاه ممتازی در سطح جهانی ارتقاء یافته است. با توجه به ارتقای رتبه رقابت جهانی برخی از کشورهای دی۸، سهم این گروه از جریان سرمایه‎گذاری خارجی جهان از کمتر از ۵/۰ درصد در دوره ابتدایی تشکیل به ۸۶/۳ درصد و ۷۲/۶ درصد در دو سال انتهای دوره ارتقا یافته است. همچنین صرفه‎های مقیاس بین کشوری با معرفی اندازه اقتصاد از ۸۵/۲ درصد به ۵۷/۴ درصد در طی دوره را تجربه کرده است. تمام این منافع رفاهی پویا صرفا از شکل‎گیری (دی۸) نبوده است و اما این شکل‎گیری در ایجاد این منافع بی‎تاثیر نیز نبوده است. افزون بر این، همه ۸ عضو، از این منافع به یک میزان نفع نبرده‎اند، به‎طوری که بالاترین منافع، از جنبه افزایش سهم توام با رشد شتابان، از آن اندونزی و بنگلادش بوده است. افرون بر این، ایران از این منافع پویا بهره‎مند نبوده و سهم ایران از این منافع پویا ناچیز است؛ بنابراین توصیه اکید این مطالعه، اهتمام جدی برای تحولی بنیادی در رقابت جهانی، صرفه‎های مقیاس، سرمایه‎گذاری‎، تجارت و تحرک عوامل تولید با محوریت بازار کار ایران به‎منظور ارتقای منافع پویای اقتصادی رفاهی کشور است.

کلیدواژه ها:

منافع پویا ، رقابت ، صرفه‎های مقیاس ، سرمایه‎‎گذاری خارجی ، تجارت ، دی۸ و ایران