پدیدارشناسی تجربیات زیسته استادان دانشگاه فرهنگیان از مکالمه تعاملی با هوش مصنوعی رپلیکا

پیشینه و اهداف: با گسترش هوش مصنوعی در آموزش، ابزارهای تعاملی مانند «رپلیکا» به عنوان یک راهکار نوین برای بهبود مهارت های زبانی موردتوجه قرار گرفته اند. این ابزارها با فراهم ساختن فرصت هایی برای مکالمه تعاملی و شخصی سازی تجربه یادگیری، می توانند به تقویت مهارت های گفتاری و شنیداری و افزایش اعتمادبه نفس یادگیرندگان کمک کنند. علاوه بر این، نقش هوش مصنوعی در ایجاد فضایی امن، منعطف و بدون قضاوت برای تمرین زبان، به ویژه برای فراگیرانی که در تعاملات زبانی سنتی با اضطراب یا محدودیت مواجهند، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. پژوهش حاضر به بررسی تجربیات زیسته استادان دانشگاه فرهنگیان از مکالمه تعاملی با هوش مصنوعی رپلیکا پرداخته است. روش ها : این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شد و هدف آن، درک عمیق از تجربیات زیسته استادان دانشگاه فرهنگیان استان کردستان از مکالمه تعاملی به زبان انگلیسی با هوش مصنوعی رپلیکا بود. مشارکت کنندگان شامل ۱۴ نفر از اعضای هیئت علمی بودند که به مدت پنج ماه، روزانه به طور میانگین نیم ساعت از رپلیکا برای تمرین مکالمه انگلیسی استفاده کرده بودند. نمونه گیری به صورت هدفمند و با حداکثر تنوع انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته، هرکدام به مدت ۳۰ تا ۴۰ دقیقه، گردآوری شد. تحلیل داده ها براساس مراحل هفت گانه روش کلایزی انجام گرفت. برای ارتقای اعتبار و قابلیت اعتماد، از بازبینی مشارکت کنندگان، مستندسازی کامل مراحل پژوهش، و ارزیابی دو متخصص در حوزه های روش شناسی کیفی و آموزش زبان استفاده شد. همچنین، با انتخاب مشارکت کنندگانی از رشته ها و سوابق تدریس متنوع، قابلیت انتقال پذیری یافته ها تقویت شد.یافته ها: تحلیل داده ها نشان داد که تجربیات زیسته اساتید دانشگاه فرهنگیان از مکالمه تعاملی با هوش مصنوعی رپلیکا در پنج مقوله اصلی طبقه بندی می شود. شبیه سازی و بهینه سازی یادگیری (یادگیری شخصی سازی شده، پردازش مفاهیم پیچیده، توسعه مهارت های زبانی، بازخورد تبیین­پذیر)، غنی سازی روان شناختی (خودتنظیمی، حمایت شناختی، حمایت هیجانی - اجتماعی)، اعتماد (خود افشایی، انسان انگاری)، دسترسی و تسهیل یادگیری (دسترسی گسترده، پشتیبان آموزشی، عدالت آموزشی، تسهیل تعاملات و بحث های آموزشی و محیط یادگیری چندرسانه ای و تعاملی) و ملاحظات و چالش ها (حریم خصوصی و امنیت، وابستگی بیش از حد، چالش های پردازش زبانی، محدودیت های اطلاعاتی، بی توجهی به تفاوت های فردی و فرهنگی، مشکلات فنی) شناسایی شدند.نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان می دهد که مکالمه تعاملی با هوش مصنوعی رپلیکا می تواند به عنوان ابزاری نوین در فرایند یادگیری و توسعه مهارت های زبانی مورداستفاده قرار گیرد. این فناوری با فراهم کردن یادگیری شخصی سازی شده و حمایت شناختی و عاطفی، می تواند به بهبود خودتنظیمی یادگیرندگان کمک کند. بااین حال، چالش هایی مانند مسائل مربوط به حریم خصوصی، وابستگی بیش از حد و محدودیت های پردازش زبانی، استفاده گسترده از آن را با موانعی مواجه می سازد. به منظور بهره گیری بهینه از این فناوری، پیشنهاد می شود راهبردهایی همچون استفاده از سناریوهای متنوع و تنظیم اهداف یادگیری مشخص، تمرکز بر بازخورد و اصلاح خطاها، بهره گیری از فعالیت های چالشی مانند معماها و چالش های شناختی، تهیه برنامه زمانی منظم برای مکالمه مستمر، و بررسی استراتژی های یادگیری قبل از استفاده می­تواند مفید باشد. رعایت این اصول از سوی یادگیرنده می تواند به افزایش اثربخشی این فناوری در یادگیری زبان و توسعه مهارت های شناختی کمک کند. همچنین، انجام پژوهش های بیشتری برای بررسی تاثیرات بلندمدت این فناوری بر فرایند یادگیری و تعاملات آموزشی ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

پدیدارشناسی ، تجارب زیسته ، مکالمه تعاملی ، هوش مصنوعی ، رپلیکا ، دانشگاه فرهنگیان