از تکرار تا تامل: بازآفرینی پداگوژیک دروس دین و زندگی و عربی با محوریت پرورش تفکر انتقادی و سواد هرمنوتیک دینی

هدف اصلی دروس دین و زندگی و عربی، نه صرفا انتقال مجموعه ای از آموزه ها و قواعد، بلکه درونی سازی معارف و پرورش انسان هایی مومن، متفکر و اخلاق مدار است. با این حال، نظام آموزشی فعلی اغلب بر رویکردهای حافظه محور و انتقال محور استوار است که منجر به یادگیری سطحی و جدایی میان محتوای درسی و زیست -جهان دانش آموزان می شود. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و مرور نظام مند منابع، به بررسی مسئله «فقدان رویکردهای تفکر-محور» در این دو درس کلیدی می پردازد. استدلال اصلی مقاله آن است که گذار از پارادایم «تکرار» به پارادایم «تامل»، نیازمند یک بازآفرینی پداگوژیک است که بر چهار ستون اصلی استوار باشد: ۱) تقدم زمینه بر متن برای درک تاریخی و فرهنگی متون دینی؛ ۲) پداگوژی مبتنی بر پرسشگری برای برانگیختن کنجکاوی و کاوشگری دانش آموز؛ ۳) مواجهه دیالوگی و چندصدایی با آراء و تفاسیر مختلف؛ و ۴) پیوند با مسائل انضمامی و معاصر برای معنادار ساختن آموزه ها. یافته ها نشان می دهد که این چارچوب یکپارچه، نقش معلم را از «ناقل دانش» به «تسهیل گر فهم» و نقش دانش آموز را از «گیرنده منفعل» به «کاوشگر فعال معنا» تغییر می دهد. در نهایت، این رویکرد نه تنها به فهم عمیق تر مفاهیم دینی و قرآنی می انجامد، بلکه با پرورش «سواد هرمنوتیک دینی»، دانش آموزان را در برابر تفسیرهای سطحی و افراطی واکسینه کرده و به شکل گیری یک ایمان آگاهانه و مسئولانه یاری می رساند

کلیدواژه ها:

آموزش دینی ، تفکر انتقادی ، روش تدریس عربی ، هرمنوتیک پداگوژیک ، دین و زندگی ، یادگیری معنادار ، ایمان تحقیقی