یادگیری در بستر تعارض سازنده میان باور و دانش

این مقاله به بررسی نقش حیاتی «تعارض سازنده» در فرایند یادگیری، به ویژه زمانی که باورهای پیشین فراگیرندگان با دانش جدید علمی به چالش کشیده می شوند، می پردازد. یادگیری عمیق فراتر از انباشت اطلاعات صرف است و نیازمند بازسازی ساختارهای شناختی و غلبه بر سوگیری ها و باورهای تثبیت شده است. هدف این مرور تحلیلی، تبیین مکانیسم هایی است که از طریق آن ها تعارض شناختی ناشی از تقابل باور و دانش می تواند به تحول مفهومی و یادگیری پایدار منجر شود. روش شناسی این پژوهش، مرور و تحلیل نقادانه ادبیات نظری و پژوهشی موجود در حوزه های روان شناسی تربیتی، معرفت شناسی آموزش و فلسفه تعلیم و تربیت ایرانی بوده است. یافته های کلی نشان می دهند که باورها، به عنوان چارچوب های تفسیری مستحکم، سد راه پذیرش دانش جدید می شوند و مواجهه مدیریت شده با این تعارض، زیربنای تفکر انتقادی است. تعارض سازنده، زمانی رخ می دهد که عدم توازن شناختی (نقص در سازه های موجود) به گونه ای تحریک شود که فراگیرنده را وادار به جستجو، بازاندیشی و در نهایت، جذب اطلاعات جدید در چارچوب های اصلاح شده (تلفیق یا جایگزینی) نماید. این مقاله بر نقش کلیدی تسهیل گری معلم در تبدیل تعارض بالقوه به تحول بالفعل تاکید می کند و پیامدهای تربیتی مبتنی بر نظریه های سازنده گرایی اجتماعی و شناختی را مطرح می سازد.

کلیدواژه ها:

تعارض سازنده ، باورهای پیشین ، یادگیری عمیق ، تحول مفهومی ، روان شناسی تربیتی ، تفکر انتقادی.