میان آزمایشگاه و کلاس درس: روایت پژوهی چالش ها و فرصت های سال اول تدریس شیمی

سال اول تدریس به عنوان یکی از حساس ترین و سرنوشت سازترین دوره های حرفه ای معلمان شناخته می شود؛ دوره ای که در آن، فاصله ی میان دانش نظری و عمل آموزشی به صورت عینی آشکار می گردد. این وضعیت در درس شیمی، به دلیل ماهیت مفهومی، انتزاعی و آزمایشگاهی آن، پیچیدگی بیشتری می یابد. پژوهش حاضر با رویکرد روایت پژوهی، به بازنمایی تجربه ی زیسته ی یک معلم سال اول شیمی می پردازد و می کوشد چالش ها و فرصت های این دوره ی گذار را از منظر هویت حرفه ای، کنش آموزشی و تعاملات کلاسی مورد واکاوی قرار دهد. داده های این پژوهش بر پایه ی روایت شخصی، یادداشت های تاملی و بازخوانی تجربه های کلاسی شکل گرفته و در قالب روایت های معنادار تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد معلم سال اول شیمی در مواجهه با کلاس درس، با چالش هایی نظیر ناتوانی در انتقال مفاهیم انتزاعی، مدیریت کلاس، ناهمخوانی انتظارات با واقعیت مدرسه و فاصله ی میان برنامه ریزی درسی و اجرای واقعی مواجه است. در عین حال، همین چالش ها به فرصت هایی برای یادگیری حرفه ای، بازاندیشی در نقش معلم، توسعه ی مهارت های ارتباطی و بازتعریف هویت معلمی منجر می شوند. روایت ها نشان می دهند که تجربه ی تدریس شیمی، صرفا انتقال دانش علمی نیست، بلکه فرایندی پویا از یادگیری متقابل، سازگاری و معناپردازی است که در بستر تعامل با دانش آموزان شکل می گیرد. این پژوهش با تاکید بر ارزش تجربه ی زیسته، نشان می دهد روایت پژوهی می تواند ابزاری موثر برای فهم عمیق تر واقعیت های آموزش علوم و حمایت از معلمان تازه کار باشد. نتایج این مطالعه می تواند برای معلمان سال اول، مربیان تربیت معلم و سیاست گذاران آموزشی در جهت بهبود برنامه های حمایتی و حرفه ای سازی تدریس شیمی سودمند واقع شود.

کلیدواژه ها:

روایت پژوهی ، تجربه ی زیسته ، سال اول تدریس ، آموزش شیمی ، هویت حرفه ای معلم