توانایی استدلال، قدرت تجزیه و تحلیل و انگیزه درونی

یکی از مهم ترین و در عین حال مغفول ترین کارکردهای برنامه های فرهنگی در مدارس، تاثیر شگرف آن ها بر تکوین و ارتقای شخصیت علمی یادگیرندگان است. غالبا تصور می شود که رشد علمی تنها از طریق مطالعه بیشتر کتب درسی و حل تمرینات مکرر حاصل می شود، در حالی که علم در معنای واقعی خود نیازمند ذهنی کاوشگر، توانایی استدلال، قدرت تجزیه و تحلیل و انگیزه درونی برای کشف حقیقت است. فعالیت های فرهنگی دقیقا همین زیرساخت های روانی و شناختی را در دانش آموزان تقویت می کنند (زارع و امینی، ۱۳۹۵). هنگامی که دانش آموزی در یک مسابقه مناظره دانش آموزی یا یک رویداد فرهنگی-علمی شرکت می کند، برای دفاع از مواضع خود یا ارائه یک کار باکیفیت، ناگزیر است به مطالعه منابع غیردرسی بپردازد، اطلاعات را طبقه بندی کند و با منطق و استدلال آن ها را بیان نماید. این فرآیند، مهارت های تفکر مرتبه بالاتر (مانند تحلیل، ترکیب و ارزشیابی) را در او بیدار می کند که شاکله اصلی یک شخصیت علمی موفق است. علاوه بر این، کارهای فرهنگی محیطی بدون ترس از نمره و ارزشیابی های سخت گیرانه فراهم می کنند؛ در نتیجه دانش آموز جرات ریسک پذیری علمی پیدا کرده و از اشتباه کردن نمی هراسد (افروز، ۱۳۹۸). این احساس امنیت روانی، کنجکاوی و خلاقیت را که دو موتور محرک پیشرفت علمی هستند، به شدت تحریک می کند. همچنین، تلفیق هنر و فرهنگ با علم، باعث ملموس شدن و کاربردی شدن مفاهیم انتزاعی می گردد. برگزاری جشنواره های علمی-فرهنگی، جایی