تاثیر تدریس روایی (روایت محور) بر درک مفاهیم ادبی در دانش آموزان متوسطه دوم

این پژوهش با هدف بررسی تاثیر روش تدریس روایی (روایت محور) بر میزان درک مفاهیم ادبی در دانش آموزان دوره دوم متوسطه انجام شده است. درک مفاهیم ادبی، که شامل فهم عمیق عناصر داستانی، شخصیت پردازی، پیرنگ، زبان ادبی، و همچنین ارتباط با لایه های معنایی و اخلاقی متن است، یکی از اهداف کلیدی آموزش ادبیات محسوب می شود. روش تدریس سنتی که غالبا بر انتقال مستقیم اطلاعات و تحلیل های خطی متمرکز است، ممکن است در ایجاد ارتباط عمیق و پایدار با مفاهیم ادبی برای همه دانش آموزان موثر نباشد. در مقابل، رویکرد روایت محور با بهره گیری از قدرت داستان گویی و درگیر کردن دانش آموزان در فرآیند روایت، پتانسیل بالایی برای افزایش انگیزه، تعامل و درک عمیق تر مفاهیم دارد. این تحقیق از روش تحقیق نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه استفاده می کند. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان پسر و دختر دوره دوم متوسطه منطقه عشایری استان کهگیلویه و بویراحمد در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ است. نمونه ای متشکل از دو کلاس (یک کلاس گروه آزمایش و یک کلاس گروه گواه) به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده اند. ابزار گردآوری داده ها، آزمون درک مفاهیم ادبی (شامل سوالات چندگزینه ای، تشریحی و تحلیل متن) است که روایی و پایایی آن با روش های معتبر سنجیده شده است. پس از اجرای پیش آزمون بر روی هر دو گروه، گروه آزمایش به مدت ۸ هفته تحت آموزش با روش تدریس روایی قرار گرفت، در حالی که گروه گواه به روش معمول (سنتی) آموزش دید. در پایان دوره آموزشی، پس آزمون بر روی هر دو گروه اجرا شد. داده های حاصل از آزمون ها با استفاده از آزمون آماری تحلیل کوواریانس (ANCOVA)تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که میانگین نمرات درک مفاهیم ادبی در پس آزمون، در گروه آزمایش (که با روش تدریس روایی آموزش دیده اند) به طور معناداری بالاتر از گروه گواه بوده است. این نتایج حاکی از اثربخشی مثبت روش تدریس روایی در ارتقاء سطح درک مفاهیم ادبی در دانش آموزان دوره دوم متوسطه است و بر لزوم بازنگری در روش های تدریس و توجه به رویکردهای نوین آموزشی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: تدریس روایی ، روایت محور ، درک مفاهیم ادبی ، آموزش ادبیات ، دوره دوم متوسطه ، روش تدریس.