استراتژی های عملی برای بهره مندی واقعی فناوری در فرآیند یادگیری

این پژوهش با هدف شناسایی و تبیین استراتژی های عملی برای بهره برداری موثر از فناوری در فرآیند یادگیری در نظام آموزشی ایران انجام شد. با توجه به سرمایه گذاری های گسترده در زیرساخت های دیجیتال و شکاف موجود بین تجهیزات و استفاده موثر، مطالعه حاضر به دنبال پر کردن این خلا پژوهشی بود. روش تحقیق به صورت آمیخته (کیفی-کمی) با طرح اکتشافی متوالی طراحی شد. جامعه آماری شامل کلیه معلمان و دانش آموزان مقطع متوسطه شهر تهران بود که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، حجم نمونه نهایی شامل ۳۵۰ نفر (۲۰۰ معلم و ۱۵۰ دانش آموز) تعیین شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر TPACK، پروتکل مصاحبه نیمه ساختاریافته و چک لیست مشاهده کلاسی بود. روایی ابزارها از طریق روایی صوری و محتوایی و پایایی با آلفای کرونباخ تایید شد. یافته های کمی نشان داد که ۷۳٪ از واریانس موفقیت در یکپارچه سازی فناوری توسط مدل TPACK-SAMR توضیح داده می شود و میانگین نمرات دانش آموزان در گروه تحت پوشش استراتژی های فناوری ۲۲٪ بهبود داشت. یافته های کیفی از طریق تحلیل مضمون سه عامل اصلی شامل دانش پداگوژی، دسترسی به زیرساخت و حمایت مدیریتی را به عنوان پیش بین کننده های کلیدی شناسایی کردند. همچنین چالش هایی مانند شکاف دیجیتالی، ناکافی بودن آموزش ضمن خدمت و مقاومت در برابر تغییر برجسته شد. نتایج نشان می دهد که فناوری به تنهایی کافی نیست و نیازمند بسترهای حمایتی، توانمندساز و برنامه های توسعه حرفه ای عملی است. این پژوهش می تواند راهنمای سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس و معلمان برای طراحی برنامه های هدفمند فناوری پذیری آموزش باشد و راهبردهای عملی برای ارتقای کیفیت یادگیری در سطح ملی ارائه کند.

کلیدواژه ها:

فناوری آموزشی ، یادگیری دیجیتال ، چارچوب TPACK ، مدل SAMR ، استراتژی های آموزشی ، توسعه حرفه ای معلمان