مقایسه اثربخشی یادگیری مشاهده ای با روش های سنتی در ارتقاء عملکرد تحصیلی دانش آموزان

این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی رویکرد یادگیری مشاهده ای (Observational Learning) در مقایسه با روش های سنتی آموزش (Traditional Teaching Methods) بر ارتقاء عملکرد تحصیلی دانش آموزان مقطع متوسطه اول انجام شده است. یادگیری مشاهده ای، که بر اساس نظریه یادگیری اجتماعی آلبرت بندورا استوار است، بر نقش مشاهده، الگوبرداری و تقلید رفتارهای موفق تمرکز دارد. در مقابل، روش های سنتی عمدتا بر انتقال مستقیم اطلاعات از سوی معلم و یادگیری منفعل دانش آموز تکیه دارند. پژوهش حاضر به روش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و با استفاده از دو گروه آزمایشی (یادگیری مشاهده ای) و گواه (روش سنتی) اجرا گردید. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر و پسر متوسطه اول شهر تهران بوده و نمونه ای شامل ۱۲۰ نفر (۶۰ نفر در هر گروه) به روش تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، آزمون محقق ساخته سنجش عملکرد تحصیلی در درس علوم تجربی و پرسشنامه نگرش به روش های یادگیری بود. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که یادگیری مشاهده ای به طور معناداری اثربخشی بیشتری در ارتقاء عملکرد تحصیلی دانش آموزان نسبت به روش های سنتی داشته است (p < ۰.۰۰۱). همچنین، نگرش دانش آموزان گروه یادگیری مشاهده ای به این روش، مثبت تر ارزیابی شد. نتایج این پژوهش بر اهمیت به کارگیری رویکردهای فعال و مبتنی بر مشاهده در فرایند آموزش تاکید دارد و پیشنهاداتی را برای معلمان و برنامه ریزان آموزشی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

یادگیری مشاهده ای ، یادگیری اجتماعی ، روش های سنتی آموزش ، عملکرد تحصیلی ، آموزش متوسطه ، آلبرت بندورا.