بازتعریف فضای یادگیری: تاثیر طراحی کلاس های درس منعطف بر ارتقای مشارکت تحصیلی و تعاملات اجتماعی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر طراحی فضای فیزیکی کلاس های درس منعطف بر سطوح مشارکت تحصیلی و تعاملات اجتماعی دانش آموزان انجام شده است. رویکرد سنتی به طراحی کلاس ها با چیدمان ثابت و یک سویه، دیگر پاسخگوی نیازهای متنوع یادگیرندگان در قرن بیست و یکم نیست. از این رو، مفهوم کلاس منعطف به عنوان رویکردی نوین در طراحی فضاهای آموزشی مورد توجه قرار گرفته است. این مطالعه با بهره گیری از روش مرور نظام مند و تحلیل محتوای کیفی، به واکاوی یافته های پژوهش های انجام شده در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶ پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که کلاس های منعطف از طریق افزایش عاملیت و انتخاب دانش آموز، ایجاد تنوع در حوزه های یادگیری، کاهش موانع فیزیکی و روانی، و بهره گیری از اصول طراحی نظیر انعطاف پذیری مبلمان، هندسه فضا و ارتباط با طبیعت، تاثیر معناداری بر افزایش مشارکت فعال و بهبود کیفیت تعاملات اجتماعی میان دانش آموزان دارند. بر اساس یافته ها، چارچوبی مفهومی برای طراحی فضاهای منعطف ارائه شده است که می تواند مورد استفاده معماران، طراحان و سیاست گذاران آموزشی قرار گیرد.