مقایسه ترکیبات شیمیایی اسانس اندام های هوایی گیاه Mentha longifolia رقم کرمان استخراج شده به دو روش تقطیر با آب و تقطیر یاری شده با امواج مایکروویواسم

گیاهان دارویی به عنوان یکی از مهم ترین منابع ترکیبات طبیعی زیست فعال، نقش قابل توجهی در صنایع دارویی، غذایی و بهداشتی ایفا می کنند. در این میان، گونه های مختلف جنس نعناع به دلیل دارا بودن اسانس های غنی و تنوع ترکیبات شیمیایی، از اهمیت ویژه ای برخوردارند. گیاه Mentha longifolia رقم کرمان یکی از گونه های بومی و با ارزش این جنس است که ترکیب شیمیایی اسانس آن می تواند تحت تاثیر عوامل ژنتیکی، شرایط محیطی و روش استخراج قرار گیرد. از این رو، بررسی اثر روش های مختلف استخراج بر ترکیبات شیمیایی اسانس این گیاه ضروری به نظر می رسد. هدف از انجام این پژوهش، مقایسه ترکیبات شیمیایی اسانس اندام های هوایی گیاه Mentha longifolia رقم کرمان استخراج شده به دو روش تقطیر با آب و تقطیر یاری شده با امواج مایکروویو بود. بدین منظور، نمونه های گیاهی در مرحله گل دهی جمع آوری، شناسایی و پس از خشک کردن در شرایط مناسب، اسانس گیری شدند. اسانس های به دست آمده با استفاده از روش های کروماتوگرافی گازی و کروماتوگرافی گازی متصل به طیف سنج جرمی مورد تجزیه و شناسایی قرار گرفتند. نتایج حاصل از آنالیز اسانس ها نشان داد که در هر دو روش استخراج، تعداد ۱۴ ترکیب شناسایی شد که بیش از ۹۲ درصد از کل ترکیبات اسانس را تشکیل می دادند. ترکیبات غالب در اسانس استخراج شده به روش تقطیر با آب شامل پیپریتنون، ۱و۸-سینئول، اکسید پیپریتنون و پیپریتون بودند. در روش تقطیر یاری شده با امواج مایکروویو نیز همین ترکیبات به عنوان اجزای اصلی اسانس شناسایی شدند، اگرچه درصد نسبی برخی از آن ها تفاوت های جزئی نشان داد. پیپریتنون در هر دو روش استخراج به عنوان ترکیب غالب شناخته شد که بیانگر کموتیپ غنی از این ترکیب در گیاه مورد بررسی است. در مجموع، نتایج این مطالعه نشان داد که اگرچه روش استخراج می تواند بر مقدار نسبی برخی ترکیبات اثرگذار باشد، اما ترکیب کیفی اسانس گیاه Mentha longifolia رقم کرمان در دو روش مورد بررسی تفاوت معنی داری ندارد. این یافته ها حاکی از آن است که تقطیر یاری شده با امواج مایکروویو می تواند به عنوان روشی کارآمد و قابل اعتماد برای استخراج اسانس این گیاه، بدون تغییر اساسی در ترکیبات شیمیایی اصلی آن، مورد استفاده قرار گیرد.