تاثیر استفاده از فناوری های آموزشی (مانند شبیه سازها و ویدئوهای آموزشی) بر یادگیری درس علوم

درس علوم تجربی به دلیل ماهیت انتزاعی و پیچیده بسیاری از مفاهیم آن، همواره یکی از چالش برانگیزترین دروس برای دانش آموزان در مقاطع مختلف تحصیلی بوده است. در دهه های اخیر، ورود فناوری های نوین آموزشی به عرصه تعلیم و تربیت، پارادایم های سنتی آموزش را دگرگون ساخته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی دقیق و جامع تاثیر استفاده از فناوری های آموزشی، با تاکید ویژه بر شبیه سازهای تعاملی و ویدئوهای آموزشی، بر فرآیند یادگیری درس علوم انجام شده است. روش پژوهش در این مطالعه، مروری کتابخانه ای (روایتی) است. بدین منظور، با جستجو در پایگاه های داده معتبر داخلی و خارجی نظیر SID، Magiran، Noormags، Google Scholar، ScienceDirect و Scopus، مقالات، کتب و اسناد علمی مرتبط در بازه زمانی ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۲ (۲۰۰۵ تا ۲۰۲۳ میلادی) مورد بررسی و تحلیل عمیق قرار گرفتند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که شبیه سازهای آموزشی با فراهم آوردن محیطی امن، تعاملی و قابل دستکاری، به دانش آموزان اجازه می دهند تا پدیده های نامرئی و میکروسکوپی (مانند حرکت الکترون ها، واکنش های شیمیایی و قوانین فیزیک) را به صورت عینی تجربه کنند که این امر منجر به کاهش بار شناختی، رفع کج فهمی ها و افزایش یادگیری معنادار می شود. از سوی دیگر، ویدئوهای آموزشی با تلفیق عناصر بصری و شنیداری (بر اساس نظریه یادگیری چندرسانه ای مایر)، درک مفاهیم پیچیده را تسهیل کرده و امکان بازبینی و یادگیری با سرعت فردی را فراهم می آورند. ترکیب این دو فناوری، نه تنها پیشرفت تحصیلی شناختی را ارتقا می بخشد، بلکه انگیزه، نگرش مثبت و مهارت های حل مسئله را در دانش آموزان تقویت می کند. در نهایت، پیشنهاداتی کاربردی برای معلمان، طراحان آموزشی و سیاست گذاران نظام آموزشی جهت ادغام اثربخش این فناوری ها در برنامه درسی علوم ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

فناوری های آموزشی ، شبیه سازهای تعاملی ، ویدئوهای آموزشی ، یادگیری علوم تجربی ، بار شناختی ، یادگیری چندرسانه ای ، پیشرفت تحصیلی