تحلیل تطبیقی نجوم سنتی و اقتدار سیاسی در رصدخانه های جانتار مانتار

رصدخانه های جانتار مانتار در هند از مهم ترین نمونه های پیوند دانش نجوم سنتی با ساختارهای قدرت سیاسی در دوره پیشامدرن به شمار می روند. این مجموعه ها که در سده هجدهم میلادی به فرمان مهاراجه جای سینگ دوم در شهرهایی چون جیپور، دهلی و اوجین ساخته شدند، نه تنها ابزارهایی برای رصد دقیق پدیده های آسمانی بودند، بلکه کارکردی نمادین در تثبیت اقتدار سیاسی و مشروعیت علمی حاکم نیز داشتند. هدف این پژوهش تحلیل تطبیقی نقش نجوم سنتی و کارکردهای سیاسی رصدخانه های جانتار مانتار و بررسی چگونگی پیوند دانش نجومی با ساختار قدرت در بستر فرهنگی و تاریخی هند است.روش پژوهش مبتنی بر رویکرد توصیفی–تحلیلی و مقایسه ای بوده و با بررسی ساختار معماری ابزارهای رصدی، متون نجومی دوره، و زمینه های تاریخی و سیاسی تاسیس این رصدخانه ها انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که طراحی ابزارهای عظیم سنگی در جانتار مانتار علاوه بر افزایش دقت محاسبات نجومی، واجد جنبه های نمادین و نمایشی بوده است که اقتدار علمی و سیاسی مهاراجه را در برابر نخبگان علمی و مذهبی تقویت می کرد. همچنین این رصدخانه ها محل تلاقی سنت های مختلف نجومی از جمله نجوم هندی، اسلامی و اروپایی بوده و به عنوان مراکزی برای سامان دهی تقویم، پیش بینی رویدادهای نجومی و تنظیم مناسک مذهبی عمل می کردند