بررسی موانع پیش روی عملیاتی نمودن برنامه آموزش فلسفه به کودکان و تبیین راهکارهای تحقق آن

هدف پژوهش حاضر، بررسی موانع اجرای برنامه آموزش فلسفه برای کودکان (فبک) در ایران و تبیین راهکارهای تحقق آن بود. سوال پژوهش عبارت بود از: ۱- موانع و راهکارهای اجرای برنامه فبک در ایران کدامند؟ جامعه آماری پژوهش را کلیه متخصصان حوزه فلسفه برای کودکان، تعلیم و تربیت، اساتید دانشگاه و مدیران آموزش و پرورش در ایران تشکیل دادند. با بهره گیری از روش نمونه گیری هدفمند و با رعایت معیار اشباع نظری، نمونه ای متشکل از ۳۰ نفر (شامل متخصصان فلسفه برای کودکان، متخصصان تعلیم و تربیت و اساتید حوزه و دانشگاه و مدیران آموزش و پرورش) در سال ۱۴۰۳ انتخاب شدند. روش تحقیق، کیفی و از نوع تحلیل محتوای کیفی بود. برای گردآوری داده ها از تحلیل محتوای اسناد (شامل آثار لیپمن، مقالات علمی و اسناد بالادستی آموزش و پرورش) و ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد. روایی ابزار مصاحبه از طریق بازبینی محتوا توسط ۱۲ متخصص و تطبیق با مبانی نظری تامین گردید و پایایی آن نیز با روش توافق بین کدگذاران و بازبینی توسط ۱۲نفر از مشارکت کنندگان تایید شد. داده های مصاحبه با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. یافته ها نشان داد عملیاتی سازی برنامه فبک در ایران مستلزم توجه به سه سطح اصول و خط مشی ها (شامل تعارض در سیاست ها)، راهبردها و اجرای عملیاتی با در نظرگیری محدودیت هاست. این مطالعه نتیجه گرفت که برنامه فبک با بومی سازی هوشمندانه و اصلاح زیرساخت های آموزشی قابلیت اجرا دارد. یافته ها هم برای جامعه دانشگاهی (تدوین چارچوب نظری بومی) و هم برای سیاست گذاران و معلمان (ارائه راهنمای عملی) کاربرد دارد. پیشنهاد می شود سند راهبردی ملی فبک با مشارکت گسترده ذی نفعان تدوین و اجرای آزمایشی آن در مدارس منتخب با نظارت مستند مدنظر قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

برنامه فلسفه برای کودکان ، موانع ، راهکارها ، بومی سازی