تحلیل انتقادی دیدگاه ها درباره کاربرد حرف نفی «لا» در اسلوب «لا اقسم» در قرآن کریم

یکی از چالش بر انگیز ترین مسائل در موضوع قسم های قرآنی، برخی اسلوب های خاص به کاررفته در آن است. بسیاری از سوگند های قرآنی، در اسلوب رایج قسم به کار رفته اند؛ اما در برخی از آن ها، قسم، به شکل «لا اقسم» مطرح شده است. در مورد این اسلوب ویژه، آراء فراوان و گوناگونی وجود دارد. در این میان، دسته بندی آراء و توجه به تطابق آن ها با قرآن، در بررسی و نقد دیدگاه های یاد شده راهگشا و ضروری است. در این پژوهش برآنیم، افزون بر طبقه بندی منطقی آراء موجود در این زمینه، با در نظر گرفتن قرائنی همچون «سیاق های پیوسته»، «اصل بودن ظاهر کلام»، «نقش معنایی حروف» و «لزوم انطباق پذیری نظریه های موجود با دیگر آیات قرآن و به ویژه آیه ۷۶ سوره واقعه»، به روش توصیفی تحلیلی، به نقد و بررسی آراء و فهم معنای این اسلوب بپردازیم و به کارکرد های لفظی و مضمونی حرف نفی «لا» در این اسلوب پی ببریم. از این رهگذر درمی یابیم که با توجه به معیار های یادشده و قرائن موجود، مراد از «لا اقسم»، نفی قسم به سبب وضوح کامل مطلب و نیاز نداشتن آن به قسم است و این خود، بر بار تاکیدی این اسلوب زبانی می افزاید. این نظریه، بسیار همخوان با بافت آیات و دیگر سوگند های قرآنی است و از لحاظ روان شناختی نیز توجه مخاطب را به شکلی ویژه به خود جلب می کند.

کلیدواژه ها:

قسم های قرآن ، لا اقسم ، قسم منفی ، لاء زائده