مدل سازی جریان آب زیرزمینی آبخوان ساحلی قالقاچی جهت ارزیابی نفوذ آب شور با استفاده از مدل GMS

هدف: افزایش تقاضا برای مصارف آب در چنددهه اخیر، باعث افزایش برداشت از منابع آب زیرزمینی شده است که این امر باعث افت سطح آبهای زیرزمینی و تغییرکیفیت، و در نوار ساحلی باعث نفوذ آب شور به آبخوان های ساحلی شده است. هدف از این پژوهش، شبیه سازی سیستم جریان آب زیرزمینی آبخوان ساحلی قالقاچی و بررسی پیشروی جبهه شور دریاچه به آبخوان از طریق تهیه مدل کیفی است. مواد و روش ها: برای این منظور، از نرم­افزار GMS  برای مدل­سازی کمی آبخوان و از کد عددی انتقال جرم MT۳DMS برای ارزیابی نفوذ جبهه آب شور به آبخوان استفاده شد. تهیه مدل کیفی براساس غلظت یون Cl مربوط به تعداد ۱۶ نمونه آبهای برداشت­شده از منطقه مورد مطالعه انجام شد. نتایج و بحث: بر اساس نتایج به­دست­آمده از مراحل واسنجی و صحت­سنجی مدل جریان در شرایط ناپایدار و انطباق خوب مقادیر سطح آب محاسباتی و مشاهداتی با  RMSE کمتر از ۱۴/۱ متر، مدل تهیه­شده از دقت و صحت کافی برای شبیه سازی جریان و استفاده از آن برای تهیه مدل انتقال آلاینده برخوردار است. نتایج حاصل از مدل نشان می­دهد که بیلان آبی آبخوان منفی بوده و کاهش در حجم ذخیره آبخوان وجود دارد. براساس نتایج حاصل از مدل کیفی آبخوان، نفوذ آب شور از نوار ساحلی دریاچه به سمت مرکز دشت تا شعاع ۳/۲ کیلومتری اتفاق افتاده و باعث شوری منابع آب زیرزمینی گردیده به­طوری­که در برخی از چاه­­ها مقادیر EC به ۹۷۰۰ میکروزیمنس و Cl به ۲۳۸۹ میلی­گرم بر لیتر رسیده است. نتیجه گیری: به­دلیل مخروط افت­های ایجادشده ناشی از پمپاژ بی­رویه و افزایش عمق چاه­های بهره­برداری، نفوذ آب شور از نوار ساحلی دریاچه به سمت مرکز دشت اتفاق افتاده و باعث شوری منابع آب زیرزمینی گردیده است.

کلیدواژه ها:

آبخوان ، مدل آب زیرزمینی ، قالقاچی ، نفوذ آب شور ، GMS