آنالیز برخی از ترکیبات ثانویه علف هرز مهاجم کاملینا (Commelina communis L.) و ارزیابی پتانسیل آللوپاتیک آن در جهت تولید علفکش های سازگار با محیط زیست

هدف: این مطالعه با هدف شناسایی ترکیبات ثانویه علف هرز مهاجم کاملینا و بررسی پتانسیل دگرآسیبی آن بر جوانه زنی، ویژگی های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی و فعالیت آنتی اکسیدانی شاهی انجام شد.مواد و روش ها: در این مطالعه، ترکیبات ثانویه کاملینا شامل فنل کل، فلاوونوئید کل و آنتوسیانین و همچنین فعالیت آنتی اکسیدانی آن به روش های استاندارد فیتوشیمیایی اندازه گیری شد. آزمایش زیست سنجی اثر عصاره علف هرز کاملینا بر شاهی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در سال ۱۴۰۲ انجام گرفت. اندام های ریشه، ساقه، برگ و سرشاخه گلدار به عنوان عامل اول و غلظت های ۲۵، ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ درصد عصاره آبی به عنوان عامل دوم در نظر گرفته شد. نتایج و بحث: مطابق یافته ها، درصد و سرعت جوانه زنی، رشد گیاهچه، محتوای کلروفیل، پرولین، قندهای محلول، فنل کل، فلاوونوئید کل و فعالیت آنتی اکسیدانی شاهی تحت تاثیر عصاره آبی اندام های مختلف کاملینا و غلظت های آن ها قرار گرفت. غلظت های ۲۵ و ۵۰ درصد عصاره ریشه و ساقه باعث افزایش کلروفیل و وزن خشک گیاهچه شد، در حالی که غلظت های بالاتر از ۵۰ درصد باعث کاهش رشد شد. عصاره سرشاخه گلدار بیشترین اثر بازدارندگی را بر جوانه زنی و فتوسنتز شاهی داشت. کاهش وزن خشک گیاهچه ها همراه با افزایش نسبی پرولین، قندهای محلول و فعالیت آنتی اکسیدانی نشان دهنده شدت تنش اکسیداتیو و سمیت سلولی است و تجمع آللوکمیکال هایی نظیر فنل کل، فلاوونوئید کل و آنتوسیانین در اندام های مختلف این موضوع را تایید می کند.نتیجه گیری: زیست توده بالای کاملینا و پتانسیل دگرآسیبی آن، به ویژه در سرشاخه های گلدار، آن را به گزینه ای مناسب برای مطالعات دگرآسیبی و مدیریت زیستی علف های هرز تبدیل می کند.

کلیدواژه ها:

تنش اکسیداتیو ، رنگیزه های فتوسنتزی ، عصاره آبی ، فلاوونوئید کل ، فنول کل ، وزن خشک گیاهچه