تعلیق اراده در تماشای رنج: تحلیل زیبایی شناختی تابلوی دفن مسیح اثر کاراواجو براساس نظریه تامل بی اراده در اندیشه شوپنهاور

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 66

فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ASO-5-15_006

تاریخ نمایه سازی: 24 اسفند 1404

چکیده مقاله:

مفهوم زیبایی در اندیشه فلسفی، همواره میان دو قطب لذت و رنج در نوسان بوده است؛ اما در نظام زیبایی شناختی آرتور شوپنهاور، تجربه زیبایی زمانی حاصل می شود که ذهن از اسارت اراده و خواست رهایی یافته و به تامل ناب و بی واسطه دست یابد. این نظریه، امکانی منحصربه فرد برای تحلیل تجربه زیبایی در مواجهه با رنج فراهم می آورد؛ به ویژه در آثاری که محتوای تراژیک دارند. پژوهش حاضر، با تمرکز بر تابلوی «دفن مسیح» اثر کاراواجو، می کوشد امکان تحقق تجربه زیبایی در دل رنج را مطابق با نظریه تامل بی اراده، مورد واکاوی قرار دهد. پرسش اصلی این تحقیق آن است که: آیا می توان در مواجهه با اثری آکنده از رنج و تراژدی، تجربه ای زیباشناختی مطابق با تعلیق اراده در نظام فکری شوپنهاور داشت؟ هدف پژوهش، تحلیل تقاطع میان محتوای رنج بار هنر باروک و بنیان های متافیزیکی نظریه شوپنهاور است. روش تحقیق کیفی، با رویکرد تحلیلی–تطبیقی و مبتنی بر خوانش متن محور بوده است. گردآوری داده ها با استفاده از منابع کتابخانه ای، ترجمه های معتبر آثار شوپنهاور و تحلیل های نظری هنر باروک صورت گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تابلوی «دفن مسیح» علی رغم محتوای دردناک خود، به دلیل ویژگی هایی نظیر نورپردازی ایستا، ترکیب بندی انتزاعی، حذف عناصر داستانی فرعی و ارائه رنج در قالبی غیرشخصی و هستی شناختی، شرایطی را فراهم می آورد که مخاطب در آن از میل و خواست فردی فاصله گرفته و به تامل بی اراده دست می یابد. به بیان دیگر، این اثر، نمایانگر امکانی استثنایی برای تجربه زیبایی در دل رنج است؛ تجربه ای که با بنیان های نظری شوپنهاور همخوانی دارد و نسبت میان زیبایی و تراژدی را بازتعریف می کند.

نویسندگان

علیرضا عزیزی

استاد مدعو دانشگاه آزاد اسلامی. (نویسنده مسئول)

ابوالفضل دهقانی زاده

دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه هنر، دانشکده هنر، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران.