بررسی دیدگاه دانش آموزان دارای عزت نفس پایین در مورد تعامل با معلم و تاثیر آن بر فرآیند یادگیری آنان

پژوهش حاضر با هدف بررسی عمیق دیدگاه دانش آموزان دارای عزت نفس پایین در مورد کیفیت تعامل با معلم و تاثیر این تعامل بر فرآیند یادگیری آنان انجام شده است این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش پدیدارشناسی توصیفی صورت گرفته است شرکت کنندگان در پژوهش شامل دانش آموزان مقطع متوسطه دوم در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بودند که بر اساس نمرات پرسشنامه عزت نفس و مصاحبه اولیه دارای عزت نفس پایین تشخیص داده شدند با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و با در نظر گرفتن حداکثر تنوع ۲۲ دانش آموز انتخاب و مورد مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق قرار گرفتند داده های حاصل با استفاده از روش کلایزی و با نرم افزار مکس کیودا نسخه ۱۲ تحلیل شد یافته ها در پنج مضمون اصلی و چندین زیرمضمون طبقه بندی شد که شامل "تصویر مخدوش از خود در کلاس درس"، "معلم به عنوان قاضی یا حامی"، "ترس و انزوا در تعاملات کلاسی"، "راهبردهای پنهان کاری و اجتناب از شکست" و "یادگیری سطحی و گسست از فرآیند آموزش" بود نتایج نشان داد دانش آموزان دارای عزت نفس پایین، تعامل با معلم را عمدتا به عنوان یک موقعیت ارزیابی کننده و تهدیدآمیز درک می کنند که این درک منفی، منجر به بروز رفتارهای اجتنابی، کاهش مشارکت فعال و در نهایت، اتخاذ رویکردهای سطحی به یادگیری می شود همچنین این دانش آموزان نیاز مبرمی به دریافت بازخوردهای حمایتی، محرمانه بودن خطاهایشان و ایجاد یک رابطه امن با معلم داشتند تا بتوانند اندکی از دایره انزوا خارج شده و در فرآیند یادگیری مشارکت جویند در نتیجه می توان گفت که عزت نفس پایین نه تنها یک ویژگی روانشناختی فردی نیست، بلکه به شدت تحت تاثیر کیفیت تعاملات آموزشی قرار دارد و معلم می تواند با اصلاح سبک تعامل خود، نقش کلیدی در تعدیل اثرات منفی آن و بهبود فرآیند یادگیری این دانش آموزان ایفا کند.

کلیدواژه ها:

عزت نفس پایین ، تعامل با معلم ، فرآیند یادگیری ، دانش آموزان ، پدیدارشناسی.