عدالت اقتصادی از منظر واضعان قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (با تکیه بر آرای شهید بهشتی)

برقراری نظام عادلانه اقتصادی از اهداف اساسی انقلاب اسلامی ایران است که در اصول گوناگون قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران انعکاس یافته است. در این مقاله، که با روش توصیفی تحلیلی به رشته تحریر درآمده، عدالت اقتصادی از منظر واضعان قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (با تاکید بر آرا و نظرات شهید بهشتی) بررسی شده است. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اهداف کلان اقتصادی همچون تحقق عدالت اقتصادی و حذف نابرابری‎های درآمدی و تبعیض‎ها، تحقق اشتغال کامل، تامین مسکن، تعاون و مشارکت آحاد جامعه در فعالیت های اقتصادی، کاهش دخالت دولت در اقتصاد، توسعه بخش خصوصی و تعاونی در اصول مختلف آن مورد توجه قرار گرفته است. حضور چهل و یک نفر از دانش آموختگان حوزوی، از جمله فقها و مجتهدان تراز اول، در مجلس خبرگان قانون اساسی این دیدگاه را می نمایاند که اصول مرتبط با عدالت اقتصادی در قانون اساسی جمهوری اسلامی به شدت تحت تاثیر آموزه های اسلامی و دیدگاه های امام خمینی(ره) و اسلام شناسان حاضر در آن مجلس است. وجود شهید بهشتی در مجلس خبرگان این فرضیه را تقویت می کند که عدالت اقتصادی تبلوریافته در اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر این آموزه ها است. یکی از آثار آگاهی از دیدگاه های شهید بهشتی می تواند تاثیر این اندیشه ها بر اجرای اصول اقتصادی قانون اساسی یا تفسیر اصول اقتصادی قانون اساسی باشد. با این حال به نظر می رسد تلاش های شهید بهشتی در خصوص استقرار نظریه عدالت اقتصادی مبتنی بر آموزه های اسلامی در قانون اساسی منتج به نتیجه مطلوب نشده و در نهایت مکتب عدالت اقتصادی اسلامی از اصول اقتصادی قانون اساسی مستخرج نشده است.

کلیدواژه ها:

شهید بهشتی ، عدالت ، عدالت اقتصادی ، قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران