تربیت معنوی، تعیین کننده اجتماعی موثر بر سلامت معنوی جوانان

زمینه و هدف: تعیین­ کننده­ های اجتماعی سلامت شرایطی را توصیف می­کنند که مردم تحت آن شرایط متولد شده، بزرگ می­ شوند، زندگی و کار می ­کنند و پیر می­ شوند. این مطالعه با هدف بررسی نقش تربیت معنوی به عنوان یک تعیین کننده اجتماعی موثر بر سلامت معنوی جوانان انجام شد. روش ها: این مطالعه کیفی-اکتشافی با رویکرد نظریه پردازی داده بنیاد و روش سیستماتیک کلاسیک اشتراوس و کوربین (سه مرحله ای: باز، محوری و انتخابی) انجام شد. هدف پژوهش، شناسایی پدیده محوری، شرایط علی، عوامل زمینه ای و مداخله گر، راهبردها، پیامدها و روابط میان آن ها بود و قصد تولید نظریه جامع نداشت؛ بلکه هدف، تبیین نقش تعیین کننده های اجتماعی در شکل گیری سلامت معنوی جوانان بود. داده های حاصل از مصاحبه با ۵۰ نفر از دانشجویان و اساتید، در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی با استفاده از نرم افزار مکس کیودا (MAXQDA ۲۰۲۰) تحلیل شدند. روایی و پایایی داده ها با استفاده از روش (Maykut & Morehouse) تایید شدند. یافته ها: تربیت معنوی یکی از تعیین­ کننده­ های اجتماعی موثر بر سلامت معنوی شناخته شد. از دیدگاه اساتید و دانشجویان، تربیت معنوی توام با خشونت و اجبار، همراه با رفتار غلط والدین و الگوها در محیط های آموزشی نامناسب، با محتوایی که سبب ترویج جهل و خرافه و فهم غلط از دین می ­شوند، تاثیر مخرب بر سلامت معنوی جوانان دارند. عدم آگاهی والدین و مربیان از تاثیر عملکرد خود به عنوان الگوهای معنوی، بی توجهی به تاثیر آموزش الگو محور و یادگیری از راه تقلید از الگوها در تربیت معنوی، چالش های موجود بودند. با توجه به تاثیر تربیت معنوی صحیح توسط والدین و مربیان به عنوان منتور بر شکل­ گیری شخصیت معنوی سالم، راهکارهای سیاستی زیر پیشنهاد شدند: تامین محیط تربیتی امن، اصلاح شیوه تربیت معنوی با داربست­زنی معنوی، اجرای خود مراقبتی معنوی منتورها، برقراری ارتباط معنوی برای ایجاد اعتماد و همدلی، دانش ­افزایی، مهارت ­آموزی توسعه ارتباط (با خود، خداوند، دیگران و طبیعت)، و انگیزه بخشی معنوی. اصول تربیت معنوی شامل حفظ کرامت انسانی، احترام به آزادی جوانان در انتخاب بین ایده ها، دینداری مبتنی بر تعقل و شناخت، اجتناب از خرافه و شبه علم هستند. نتیجه گیری: با توجه به تاثیر یادگیری اجتماعی در فرآیند آموزش و تربیت معنوی، عمل کردن والدین و مربیان در جایگاه منتور به توصیه ­های خود ضروری است. استفاده از آموزش الگومحور، تکیه­ گاه سازی معنوی، اجتناب از اجبار و خشونت در تربیت معنوی جهت ارتقای سلامت معنوی جوانان پیشنهاد می ­شود.

کلیدواژه ها:

Spiritual Health ، Spiritual Training ، Young People ، سلامت معنوی ، تربیت معنوی ، جوانان