آموزش عالی در میانه تعارض های شغل گرایی جدید و حرفه گرایی مدنی و مردم مدار

تاریخ دریافت: ۱۵/۰۹/۱۳۹۲ تاریخ پذیرش:  ۰۳/۱۲/۱۳۹۲ چکیده آموزش عالی در جامعه معاصر از سوی دو گرایش متعارض به سوی شغل گرایی و حرفه گرایی کشیده می­شود. این مقاله با تفکیک مفاهیم حرفه و شغل به بررسی ریشه های شغل گرایی و حرفه گرایی در دوران مدرن و نسبت آن ها با آموزش عالی می­پردازد. پس ازاین مرور مفهومی، تاثیر تحولات دهه های پایانی قرن بیستم بر پیدایش دو مفهوم شغل گرایی و حرفه گرایی بررسی می شود. هدف این مقاله واکاوی در ابعاد مختلف حرفه گرایی جدید و بررسی پیامدهای این مفهوم در سازمان اجتماعی و محتوای معرفتی حرفه ها در آینده نزدیک است. به این دلیل مفاهیم حرفه گرایی جدید و سیاست حرفه گرایی و انواع مدل­های مرتبط با آن مطرح می شوند و سرانجام مدل چهاروجهی و تعاملی حرفه گرایی به بحث گذاشته می­شود. نتیجه­گیری نهائی مقاله بر اهمیت حرفه گرایی جدید در برابر شکل گرایی جدید تاکید دارد. شکل گرایی جدید تحت تاثیر ضرورت های تازه، آموزش را با تهدید گسترش رویه های مکانیکی، فایده گرایی و کمیت گرایی صرف و دانش آموختگان را نیز با تهدید گسترش رویکردهای غیر انتقادی، تک ساحتی و تکنسین مآبی مواجه ساخته است که نتیجه آن فراموش کردن علم و حرفه به مثابه مجموعه ای از ارزش های شخصی، میان شخصی، اجتماعی و سیاسی است. این مقاله برای پاسخ گوئی به نیازهای چندگانه و ازجمله ایجاد توازن بین کار و زندگی، فرهنگ و دانش، اصلاح برنامه های آموزشی در سطوح مختلف ازجمله آموزش عالی را برای ترکیب دو جریان آموزش عمومی با تاکید بر ارزش های انسان گرایانه و مدنی و آموزش حرفه ای با تاکید بر ارزش های شغلی را ضروری می داند. موضوع پایانی مقاله ارائه راهبردهای خاص به منظور گسترش حرفه گرایی جدید، به ویژه در رشته های علوم انسانی و با تاکید بر تقویت رابطه حرفه ها با مردم می باشد.

کلیدواژه ها:

آموزش عالی ، شغل گرایی جدید ، حرفه گرایی جدید ، سیاست حرفه گرایی ، مدل چهاروجهی حرفه گرایی ، حرفه گرایی مدنی ، حرفه گرایی مردم مدار