واکاوی تطبیقی بازنمایی نگاره های دیو در نگارگری تیموری ایران و نقاشی های مکتب اوتاگاوا ژاپن

پژوهش حاضر به مطالعه تطبیقی بازنمایی «دیو» به عنوان یک موجود فراطبیعی در هنر ایران و ژاپن می پردازد. حضور این موجود در ادیان، اسطوره ها و فرهنگ های ملل مختلف همواره بازتاب دهنده ی عمیق باورها، ترس ها و جهان بینی تمدن ها بوده است. بر این اساس، هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و تحلیل تطبیقی شباهت ها و تفاوت های ساختاری و مفهومی در بازنمایی دیوها در هنر و تمدن غنی نگارگری ایران و نقاشی سنتی ژاپن است. این تحقیق با روشی تطبیقی و در چارچوب رویکرد ساختارگرایی و از طریق جمع آوری داده ها به شیوه اسنادی و مشاهده ای انجام پذیرفته است. نمونه های منتخب پژوهش، آثار شاخص نگارگری دوره تیموری و نقاشی های مکتب اوتاگاوا می باشد و براساس مولفه های بصری (همچون رنگ، ترکیب بندی و جزئیات تصویری) و همچنین مفاهیم فرهنگی-اسطوره ای، تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد که در نگارگری تیموری، دیو عمدتا به عنوان نماد نیروی شر مطلق تصویر شده است. در مقابل، در نقاشی های مکتب اوتاگاوا، دیوها با وجود داشتن کارکردی نمادین مشابه در تقابل با نظم مقدس، در شمایل هایی کاملا متفاوت و وابسته به آیین های کهن بازنمایی شده اند. درنهایت، اگرچه دیو در هر دو فرهنگ نماد آشفتگی و نیروی مخالف نظم است، اما تفاوت های بنیادین فرهنگی و دینی، موجب تمایزی آشکار در ساختار بصری و شیوه بازنمایی آن ها شده است. این پژوهش بر اهمیت تاثیر زمینه های فرهنگی بر هنر تصویری تاکید می نماید و نشان می دهد که چگونه دو فرهنگ ایران و ژاپن، با تکیه بر باورها و ارزش های خود، این موجود فراطبیعی را به شیوه ای متمایز به تصویر درآورده اند.

کلیدواژه ها:

نگارگری ایران ، نقاشی ژاپن ، تیموری ، مکتب اوتاگاوا ، دیو