سیر تحول بازنمایی تصویر انسان در نقاشی های استاد محمود فرشچیان

نگارگری جدید یکی از جریان های هنر معاصر ایران بوده که در آن هنرمندان ضمن نگاه به گذشته، آثارشان را هم از لحاظ محتوا و فرم با تحولات جدید هماهنگ کردند. استاد فرشچیان به عنوان یکی از شاخص ترین نماینده های این جریان به شیوه ای شخصی دست یافت. در اغلب آثار او تصویر انسان نقش محوری پیدا کرده و با توجه به این که تاکنون پژوهش جامعی در خصوص دیدگاه ایشان نسبت به انسان صورت نگرفته، پژوهش حاضر با هدف مطالعه روند تحول تصویر انسان در نقاشی های هنرمند با توجه به رویکرد شمایل نگاری اروین پانوفسکی انجام شده است. پرسش اصلی پژوهش بدین شکل مطرح شده که روند تغییر بازنمایی تصویر انسان در نقاشی های استاد فرشچیان به چه شکل بوده و جامعه آماری این پژوهش آن دسته از آثار هنرمند که دارای نقش انسان بوده به حساب آمده است. تعداد ۷ نقاشی از بین جامعه آماری به طور هدفمند به عنوان حجم نمونه انتخاب شده اند. روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای و روش انجام پژوهش توصیفی - تحلیلی بوده است. یافته های پژوهش نشان داده اند که نقاشی های ابتدایی که متعلق به دوران جوانی او بوده بیشتر الگوهای نگارگری اصیل ایرانی در ترسیم چهره انسان از جمله خال و ابروی کمان و لب غنچه و چشمان خمار دیده شده در حالی که در آثار مربوط به دهه های پایانی دوره کاری هنرمند، فیگورهای انسانی با واقع گرایی بیشتر، جزئیات دقیق تر و حالت های احساسی ترسیم شده اند. خیال انگیزی و درهم تنیدگی پیکره با فضا از دیگر مشخصه های آثار استاد در اواخر دوره کاری او بوده است.

کلیدواژه ها:

تصویر انسان در نگارگری ، استاد محمود فرشچیان ، نگارگری جدید ایران ، شمایل نگاری