بررسی کاربرد آثار هنری مرتبط با تعویذ و طلسم محفوظ در موزه هنراسلامی آقاخان تورنتو

اشیاء هنری و دست ساخته های انسان در طی هزاره ها دارای کاربردهای مختلفی بوده است. دست ساخته ها، علاوه بر استفاده های روزمره زندگی یا تزیینی در مواردی دیگری هم مداخله داشته اند مواردی که می توان از آنها به عنوان واسطه برقراری ارتباط با نیروهای مافوق بشری و آسمانی، یا نیروهای مداخله گر در سرنوشت انسان، و به هدف جلب اعتماد و طلب خیر، شفا و سلامتی از این نیروها؛ همچنین دفع شر و بلا و مصیبت، یاد کرد. این باورها در فرهنگ اسطوره ای و آیین اقوام مختلف ریشه دارند. در واقع، عملکرد این اشیاء و مصنوعات دستی، به عنوان طلسم و تعویذ کاربرد داشته اند. این آثار -که اغلب آنها به عنوان شاهکارهای هنراسلامی نیز محسوب می شوند- در فرهنگ های مختلف جهان گسترده شده اند. موزه های بزرگ دنیا، مجموعه ای از این آثار را در خود جای داده اند. یکی از این مکان ها، موزه هنر اسلامی آقاخان تورنتو است. هدف از این تحقیق پاسخ به این سوالات است: تنوع آثار مرتبط با طلسم و تعویذ محفوظ در موزه آقاخان چگونه است و به لحاظ اعتقادی و خلاقیت هنری دارای چه مفاهیم و کاریردی بوده اند؟ استفاده از این آثار به لحاظ کارکردی طلب خیر و شفا و استمداد الهی و دفع بلا بوده است. به دلیل اینکه آنها با خداوند، امامان و باورهای مذهبی در ارتباط هستند، به لحاظ فرم و زییایی نیز در ساخت آنها سعی شده که از کمال مطلوب و شیوه های مختلف هنری استفاده گردد. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و در مواردی با آثار مشابه در سایر موزه ها نیز تطبیق داده شده است. روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای است.

کلیدواژه ها:

موزه آقاخان ، هنر اسلامی ، مصنوعات دستی ، طلسم ، تعویذ